Sunday, April 13, 2014

සූර්ය මංගල්‍යය

සූර්‍යයා මීන රාශියේ සිට මේෂ රාශියට සපැමිණීම හේතුවෙන් සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්ද සමරන බව අද වට මේස සාකච්චාවලදී අපට අසන්නට ලැබේ. රූපවාහිනී ගුවන් විදුලියට ‍රැස් වෙන බොහෝ උගතුන් තමන්ගේ දැනුම විදහා දක්වමින් සිංහල හා හින්දු අලුත් අවුරුද්දට විවිධ අර්ථ කතනයෝ සපයති. ඔවුන් දෙන අර්ථ කථන්යන්හි වැරදි නැති බව පෙනුන්ද සත්‍ය වශයෙන්ම මේ සිංහල හා හින්දු අලුත් අවුරුද්දක් ඇති වූයේ කෙසේද සිංහලයන් හා හින්දූන් මෙය සමරන්නේ ඇයි යන්නට නිසි පිළිතුරු තවමත් අවිනිශ්චිත දෝ යැයි හැගේ.

සූර්යාට සාපේක්ෂව පෘතුවියේ ගමන නිසා අවසාන රාශිය එනම් මීන රාශිය ගෙවී පලමු රාශිය වන එළු හෙවත් මේෂ රාශි උදාව ජෛතිශ්‍යයේදී නව අවුරුදු උදාවක් ලෙස සලකයි. ජෛතිශ්‍ය යනු නූතන තාරකා විද්‍යාවටත් බොහෝ පැරණි වූ ගණිත විද්‍යාව මත පදනම් වූ ශ්‍රාස්ත්‍රයක් වන අතර ස්බාදහමේ මෙම ක්‍රියාවලිය අලලා නැකැත් කෙලියක් එසේත් නැතිනම් උත්සවයක් ලෙස මේ සිදුවීම පැ‍රැන්නන් සමරා තිබෙන බව පෙනේ.

මේ පිළිබද හොද විග්‍රහයක් මතුගම සෙනෙවිරුවන් මහතා ලියා ඇති ඇතර එය උපුටා ගැනීමක් මෙසේය.

"දිගු සංස්කෘතික ඉතිහාසයකට හිමිකම් කියන සිංහල ජනතාවට තමන්ටම අනන්‍ය වූ අලුත් අවුරුද්දක් ඇත. එය ආරම්භ වන්නේ බක් මාසයෙනි. සූර්යයානය හෙවත් අහස් චක්‍රයේ සූර්යයා ගමන් කරකන්නා වූ මාර්ගය පොළවේ සැබෑ නැගෙනහිරට හා බස්නාහිරට කෙලින් වැටී නැත. ඊට අංශක විසිතුනහමාරක් ඇලව පවතී. මහ පොළව පූර්වාංශ වෙමින් එක් වටයක් සම්පූර්ණ වීමට වසර 25800 ක් ගත වේ.නමුත් මහ පොළව භ්‍රමණය වන බැවින් ඉන් භාගයක් උතුරු පැත්තටත් අනෙක් කොටස දකුණු පැත්තටත් ඇලව පිහිටයි.ඒ අනුව වසරෙන් හය මාසයක් සූර්යයා උතුරෙහිද අනෙක් හය මාසයයෙහි දකුණෙහිද ගමන් කරයි. මේ තත්ත්වය නිසා ලොකයේ සෑම රටකම සෘතු භේදය ඇති වේ. උත්තරායනය හා දක්ෂිණායනය යනුවෙන් අයන දෙකකට බෙදා දක්වා ඇත්තේ එහෙයිනි.
 
පෘතුවියට සාපේක්ෂකව සූර්යයාගේ ගමන් චක්‍රය අනුව උදාවන උත්තරායන සමයේ සිංහල අලුත් අවුරුදු සමය එළඹේ. මකර රවියේ(ජනවාරි 15) සිට මිථුන රවිය(ජූලි 15) දක්වා කාලය උත්තරායනයයි.කටක රවිය(ජූලි 16) සිට ධනුරවිය(ජනවාරි 14) දක්වා කාලය දක්ෂිණායනයයි. මාර්තු මස විසි එක් වනදා වන විට ලංකාවට සාපේක්ෂව හිරු මුදුන් වීමට පටන් ගනී. අප්‍රියෙල් මස පස්වන දා පමණ වන විට හිරු දෙවුන්දර තුඩුව අසලින් උදා වේ. සූර්ය දොරටුව යන අර්ථයෙන් එය දෙවුන්දොර වන්නා සේ සූර්යයා ලංකාව හැරයන ලක්ෂය පැදුම් දොර අර්ථයෙන් පේදුරු තුඩුව ( පෑ දොර) වේ. අරීසෙන් අහුබුදු මහතා ඇතුලු හෙළ හවුලේ මතය වන්නේ හිරු මන්නාරමට මුදුන් වන අවස්ථාවේ දී අලුත් අවුරුද්ද උදාවන බවයි. අවුරුද්ද යනු වෙසෙසි අවස්ථාව යෙදෙන දිනය වශයෙන් ඔවුහු අර්ථ දක්වා ඇත. මේ දිනය නම් මහා සම්මත මනු රජු ඔටුණු පළන් දිනයයි. එය සිදුව ඇත්තේ මන්නාරම(මනු+නා+රම) නගරය ආශ්‍රිතව බව වැඩි දුරටත් දක්වා ඇත.
වර්තමානයේ දී මේ සිංහල අවුරුද්දට සිංහල දෙමළ හෝ සිංහල හින්දු යන ව්‍යවහාරය දක්වමින් විකෘති කර ඇත.එම ව්‍යවහාරය නිවරදි නොවන්නේ ඇයි දැයි පළමුව බලමු. දෙමළ ජනවර්ගයට අයත් සෑම දෙනම හින්දු නොවන්නා සේම හින්දු දහම පිළිගන්නා සෑම දෙනම දෙමළ ද නොවේ. උතුරු ඉන්දියාවේ හින්දූන් තෛයිපොංගල් උත්සවය පවත්වන්නේ ජනවාරි මස 14 වන දිනයේ දීය. දක්ෂිණායන සමයේ දී උත්තර ධ්‍රැවය ආසන්න පෙදෙස් වල දිවාකාලය කෙටිවී හිරුගේ ශක්තිය දුබල වෙයි. මේ තත්ත්වය තුළ නැවත සූර්ය බලය ආරම්භ වන උත්තරායන දිනයේ උත්සව පැවැත්වීමත් ආගමික චාරිත්‍ර පැවැත්වීමත් හින්දූන් ගේ සංස්කෘතික පිළිවෙත විය. ඉන්දියාවෙන් පැමිණි දෙමළ ජන වර්ගයටද මෙය අදාළ වන්නේ ඔවුන්ගේ බහුතරයක් හින්දූන් වන බැවිනි.හින්දූන්ගේ දීපාවලී උත්සවය සමරන්නේ ඔක්තෝබර් මාසයේ දීය. හිරු තුලාරාශිගතව හැසිරෙන අවස්ථාවකි.තුලාවේ දී හිරු දුබල වෙයි. පහන් දල්වා දුබල හිරු ශක්තිමත් කිරීම එහි අදහසයි. ඒ නිසා උතුරු වැසි හින්දූන් ට හා දෙමළ ජන වර්ගයන්ට අදාල වන්නේ යටකී උත්සව දෙකයි. එය අනුකරණයෙන් ලංකාවේ දෙමළ ජනයාද මේ උත්සව පවත්වති. එසේම නායක්කර් යුගයේ දී චිත්තර පුන්නාඩු යනුවෙන් වසන්ත උත්සවයක් ද විය. එය අවුරුද්දේ සතර වන මාසයේ දී යෙදෙන්නකි. මේ උත්සව සැමකක්ම හින්දු සංස්කෘතියේ උරුමයක් ලෙසට මිස ලංකාවට අදාල සංස්කෘතික හා විද්‍යාත්මක උරුමයක් ලෙසට ගත නොහැකිය.
 

නමුත් හෙළයන් විසින් ආරම්භ කරන ලදුව තවමත් පවත්වාගෙන එන අවුරුදු මංගල්ලය වර්තමාන සිංහල ජනතාවගේ සංස්කෘතියේ අභිමානය කියාපාන අතීත උරුමයකි.මෙහි විද්‍යාත්මක කාරණා රාශියක් ගැබ්ව පවතී. මේෂ රාශිය සූර්යයාගේ උච්චතම රාශියයි. මේෂ රාශිය අංශක බිංදුව ලෙසට ගෙන අහස් චක්‍රය පෘතුවියට සාප්ක්ෂව මැන සූර්යයාගේ ගමන් නිර්ණය කිරීම පැරණි හෙළයන් විසින් හඳුනාගත් ක්‍රමයයි.. එහිදී මීන රාශියෙන් මේෂ රාශියට සංක්‍රාන්ති වන අවස්ථාව නොහොත් සූර්ය ගැට්ට තුළ නොනගතය දක්වා( පැමිණියා වූත් නොපැමිණියා වූත් කාලය) අවුරදු චාරිත්‍ර සකස් කර නව නිෂ්පාදන වර්ෂයක් ආරම්භ කිරීම හුදෙක් ලංකාවට පමණක් ආවේණික සංස්කෘතික පිළිවෙතක් බවට පත් වෙයි.ආහාර පිසීම වැඩ ඇල්ලීම හිස තෙල් ගෑම ආදී චාරිත්‍රයන් තුළ නව ආරක බලාපොරොත්තු මෙන්ම සෞඛ්‍ය පිළිවෙත් ද අඩංගු වෙයි.මෙවැනි අවස්ථාවක් පිළිබඳ අවදියෙන් හා උනන්දුවෙන් බලන කණ්ඩායමක් සිටී නම් එම අවධානය නිසැකයෙන්ම ඇති වන්නේ කෘෂිකර්ම පැවැත්ම උදෙසාය. සියලුම බීජ සහ ගහ කොළ වල ජීවය පවතින්නේ සූර්ය ශක්තිය තුලය. එම ශක්තිය උපරිම වශයෙන් ලබා දෙන අවස්ථාව බක් මාසයේ යෙදෙන බවද මේ කණ්ඩායම තේරුම් ගෙන සිටියහ. මේ නිසා සූර්ය වන්දනාව මෙන්ම විවිධාකාරයෙන් සොබා දහම සතුටු කිරීමටද මේ අවස්ථාව යොදා ගත් බව පෙනේ. අස්වනු කපා පාගාගෙන අවසන් වන මැදින් මාසය මහ දින් (ධාන්‍ය) කාලය ලෙසට ගෙන එය කෘෂීකාර්මික පැවැත්මේ වර්ෂයක් නොහොත් වරුවක අවසානය ලෙසටද සලකන්නට උත්සාහ කළහ. සූර්ය වන්දනාව සිදු කරන අවස්ථාව අනුව ආරම්භ වුවද ගොවි කන්න දෙකක අවසානයේ ඇති වන මේ ඉසිඹුව අවුරුද්දක් ලෙසට සම්මත කර ගන්නට පැරණි ජනතාව උත්සාහ කර තිබේ.
සූර්ය දිව්‍ය රාජයා ලංකාවට දෙවරක් මුදුන් වෙයි. පෘතුවියේ චලිතයත් සමග ඊට සාපේක්ෂව සිදු වන මෙම ක්‍රියාවලිය අපගේ පැරණි මුතුන් මිත්තන්ගේ අවධානයට ලක් ව තිබුණි. සූර්යයා වටා ගමන් කරන පෘතුවිය මත දේශගුණික විපර්යාස ඇතිවන්නේ අංශක විසිතුනහමාරක ඇලයෙකින් යුක්තව ගමන් කරන බැවිනි. සූර්යයා වසරකට වරක් පෘතුවියට ඉතා ලන් වෙයි. එක් වරක් උතුරට ලන්වද දෙවනි වර දකුණට ලන්ව ද ගමන් කරයි. පැරණියන් ජ්‍යෙතිෂ විද්‍යාව බිහිකොට ගෙන ඇත්තේ මෙම ගමනේ සිද්ධාන්ත මත ගණිත ක්‍රමයන් සංවර්ධනය කිරීමෙනි.
 
පැරණි හෙළයන් හිරුට නමස්කාර කළහ. එහි පවතින විශ්ව ශක්තිය මනුෂ්‍යාට ආරෝපණය කර ගත්හ. ශක්ති පැවැත්මේ මූල හිරු වීම මෙයට හේතුවයි. ඒ නිසා හිරු මුල් කොට සූර්ය සිද්ධාන්තය නමින් මහා ග්‍රන්ථයන්ද බිහි කළහ. එසේම ලංකාවේ වෙසෙසි ස්ථාන තෝරා ගෙන ඒවා විශ්ව ස්ථාන ලෙසට සලකා එහි සිට පියවර මනිමින් නැකැත් ආදිය ගණනය කළහ. පසුව ඒ ස්ථාන දෙවොල් බවට පත් විය. මේ හිරු දෙවොල් කාලාන්තරයක ඇවෑමෙන් අද විවිධ ආගමික කණ්ඩායම් සතුව ඇත. මෙහිදී උත්සාහ කරනුයේ එවැනි විශ්වස්ථාන කීපයක් ගැන යම් විවරණයක් කිරීමයි. මෙයින් පළමු වැන්න නම් දෙවිනුවර විෂ්ණු උපුල්වන් දේවාලයයි. වර්තමාන විෂ්ණු දේවාලය අටවන සියවසේ දාපුලුසෙන් රජ දවස බිහි වී වර්ධනය වූවකි. එය හිරු දෙවොලක් නොවේ. එහෙත් දෙවුන්දර නගරයට මදක් නැගෙනහිරින් කීලෝමීටරයක් පමණ දුරින් කුඩා කඳු ගැටයක ගල් දෙවාලයක නටබුන් හමුවේ. පුරා විද්‍යා සංරක්ෂිත ස්ථානයක් වන මෙය මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන මහතා හඳුන්වා දී ඇත්තේ උපුල්වන්දේවාලය වශයෙනි.තනිකර ගලෙන් සාදා ඇති මෙම දෙවොල ඊශ්වර දේවාලයක් ලෙසටද ඇතැමෙක් හඳුන්වති. මෙහි ප්‍රධාන දොරටුව යොමුව තිබෙන්නේ නැගෙනහිරටයි. දේව රුප දක්නට නැත. පියස්සේ කුඩා සිදුරක් තිබූ බවත් එයින් සූර්යාලෝකය සෘජුව දෙවොලට ඇතුලත් වූ බවත් කියවේ. මෙම වාස්තු නිර්මාණය අටවැනි සියවසට අයත් බව සඳහන්ය. එසේ නම් විෂ්ණු දෙවොල ඇති වන්නට පළමු මෙහි සූර්යයා පිලිබඳ පැරණි සංකල්පය ශක්තිමත් කොට විශ්ව ස්ථානයක් ලෙස භාවිතා කරන්නට ඇතිවාට නිසැකය. විදේශිකයෙකු වූ දාපුලුසෙන් රජු මේ විශ්ව ශක්තියට ආගමික අර්ථයක් ලබා දී උපුල්වන් දෙවොල කරන්නට ඇත. අප්‍රියෙල් මස 04 වන දින වන විට මේ ස්ථානය අසලින් සූර්යයා මුදුන් වන නමුත් එය දැන් සැබවින්ම මුදුන් වන්නේ අක්ෂාංස හයයි කලා තුනකට අසුවන බූස්ස හා කඹුරුපිටියෙනි.

දෙවන ස්ථානය දොඩන්දූව හා ගොඩවායයි. දොඩන්දූව කුමාරකන්ද කඳුගැටය පැරණි හෙළයන්ගේ විශ්ව ස්ථානයක් වන අතර සුර අසුර යුද්ධය සිදුවූ තැනක් වශයෙන්ද හඳුනාගත හැකිය. ගොඩවාය පැරණි වරායකි. එහි කඳු ගැටයක පැරණි බෞද්ධ සිද්ධස්ථානයකි.තෙවැන්න කූරගල හා කලුතර බෝධියයි. කූරගල පර්වතයේ තපස් පිළ නැගෙනහිරට මුහුණලා සිටින අතර එහි පෙර ඉසිවරුන් බවුන් වැඩූ බව පැවසේ. සූර්ය නමස්කාරය සිදු කල ස්ථානයකි. කලුතර බෝධිය තිබෙන ස්ථානයෙහි පෙර කුඩා කඳුගැටයක් පැවතී ඇත. සුර අසුර යුද්ධය සිදුවූ ස්ථානයක් වශයෙන් හැඳින්වේ. බුද්ධකාලයේ දී බෝධින් වහන්සේ නමක් රෝපණයකර වැඳුම් පිදුම් කිරීම ආරම්භ කර ඇත. සිවු වැන්න ශ්‍රී පාදයයි.

එය ලංකාවේ අග්‍රතම වන්දනීය ස්ථාන අතරින් එකකි. අතීතයේදී සමන් දෙවියන්ගේ වාස භවනයයි. එහිද හිරු දෙවොලක් මූලිකව පැවතියායයි සිතන්නට හැකිය.අක්ශාංස 06 කලා 48 හි පවතින මෙම ස්ථානයට වර්තමානයේ දී.ද අප්‍රියෙල් 07 වන දින හිරු මුදුන් වේ. බුදුන් වහන්සේ මෙම ස්ථානයේ පැවති විශ්ව බලය තේරුම් ගෙන ශ්‍රී පා සළකුණ තැබුවායයි සිතන්නට පිළිවන.පස් වැන්න වැටෙන්නේ ඒකලට හා හිරුකෝවිල යනුවෙන් අද ව්‍යවහාර වන් ස්ථානයන්ටයි. ඒකල යනු ඉලක්කයයි. හිරු කෝවිල් යනු හිරු දෙවොලයි. සය වැන්න දෙවනගලයි. දෙවුනැගි ගල යනුවෙන්ද එයට ව්‍යවහාර වේ. මේ පර්වතයේ විවිධ කාල වකවානු වලට අයත් වාස්තු නිර්මාණ දක්නට තිබුණද එක් විශේෂ ගල් ගොඩනැගිල්ලක් පිළිබඳව කාගේත් අවධානය යොමු වෙයි. එය හැඩයෙන් දෙවිනුවර ගල් දේවාලයට සමානය. නටබුන් වී යාමෙන් එහි වහළ සුන් වී ඇති නමුත් වාස්තු නිර්මාණයක් වශයෙන් අගයක් ඇත. මෙයට ඉසුරුමුණි පාය යනුවෙන්ද නමකි. ඒ අරුතෙන් ගත්කල මේ ස්ථානයද අතීතයේ විශ්ව ස්ථානයක් වශයෙන් සලකා ඇත. එහි හිරු දෙවොලක් තිබුණේ යයි සලකා බැලිය හැක්කේ පුරා විද්‍යාත්මක නිරික්ෂණයකිනි.
 

සත්වන ස්ථානය වශයෙන් ගත හැක්කේ කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ අරන් කැලේ ආරණ්‍ය සේනාසනයයි. එහි ඉතා පැරණි පධාන ඝර නටබුන් සහිත රක්ෂිතයක් පවතී. කුමන ස්ථානයක විශ්ව ඉලක්කයන් තැබුවාදැයි එකවර නිගමනය කිරීම අපහසුය. අටවන ස්ථානය හමුවන්නේ අනුරාධපුරයෙනි. එහි ඉසුරු මුණි විහාරය නමින් තිබෙන ස්ථානය විය හැතිය. රන්මසු උයනේ තිබෙන විශ්ව චක්‍රය මෙයට කදිම නිදසුනකි. නව වන ස්ථානයට ගැනෙන්නේ කුදිරමලේ කඳුගැටය හා අනෙක් කෙළවරේ පිහිටා තිබෙන කෝනේශ්වර කෝවිලයි. මේ ස්ථාන දෙක උස් භූමියක තිබෙන්නා සේම පුරා වස්තු වලින් ගහනය. පැරණි ගෝකණ්ණ විහාරය තිබුණේ වර්තමාන කෝනේශ්වර කෝවිල තිබූ ස්ථානයේය. වෙසෙසින්ම කොටි ත්‍රස්ත සමයේ දී මේ නටබුන් පසටයට කර දමා වර්තමාන කෝවිල ගොඩ නගා ඇත. දසවන ස්ථානයනම් ලංකාවේ අවුරුද්ද පිළිබඳව වැදගත් වන මන්නාරමේ තිරුකේදීශ්වරම් කෝවිලයි. එයට අමතරව හොරොව්පතානේ වෙහෙර බැඳි ගල නම් ස්ථානයක්ද රාමකන්ද නම් ස්ථානයක්ද පවතී. ඒවා තවමත් නිශ්චිතව හඳුනාගත නොහැකිය. නමුත් අතීතයේ දී එම පෙදෙස යක්ෂ ගෝත්‍රිකයන්ගේ වාසභූමියක්ව පවති බවට සාධක හමුවේ. මන්නාරමේ තිරුකේදීශ්වරම් කෝවිල වර්තමාන හින්දු දෙවොලක් වුවද නිසැකවම එය හිරු දෙවොලකි. 2014 වර්ෂයේ අප්‍රියෙල් 14 දා වන විට සැබවින්ම මන්නාරමට හිරු මුදුන් වන්නේ නැත. එය මුදුන් වන්නේ කච්චතිවු චුන්නාවිල් හා පුදුමාතලන් නම් ස්ථානයන්ටයි. ඒ නම් අක්ශාංස 09 කලා 23 කිනි. නමුත් මන්නාරම ඇත්තේ අක්ශාංස අටයි කලා නමයකිනි. අප්‍රියෙල් 15 වන දා වන විට හිරු අක්ශාංස 09 කලා 45 වන ස්ථානය නොහොත් පැරණි හුණුගම නොහොත් චුන්නාකම් නම් ස්ථානයට මුදුන් වන අතර පේදුරු තුඩුව නම් ස්ථානයට මුදුන් වන්නේ නැත. එහෙත් එය ලංකාවේ අවසන් විශ්ව ස්ථානයයි. එහි අද විෂ්ණු දේවාලයක් පිහිටුවා ඇත.
 
මේ ආකාරයෙන් බලන කල්හි සූර්යයා ලංකාවට මුදුන් වීමත් ඒ මගින් ධරණී තලයෙහි ඇති කරන ශක්තියත් පැරණියන් සුලු කොට නොතැකූ බව කිව හැකිය. ඒ මගින් බිහිකරන ලද විද්‍යාව පිළිබඳ ස්පර්ශයන් ඇතද එහි ගැඹුර පිලිබඳ අවබෝධයක් අපට නැත. එය සෙවිය හැක්කේ පුරා විද්‍යාත්මක සමාජ හා සංස්කෘතික ගවේශණයක් තුළිනි.මේ කරුණු එයට ඉවහල් කර ගතහැකිය."(උපුටා ගැනීම අවසන්) 

මීට අමතරව සලකා බැලිය යුතු කරුණ වන්නේ හෙළ අවුරුද්දට ශක වර්ෂ සම්බන්ධ වූයේ කෙසේද යන්නයි.

එහි ආරම්භය ගැන සඳහන් වන කතා පුවතක්‌ ඇත. ශක වර්ෂ ක්‍රමය අද භාවිතා කරන්නේ නැකැත් ශාස්‌ත්‍රයේ යෙදෙන දෛවඥ පිරිස්‌ පමණි.  උගත් ජ්‍යෙතිෂ පඬිවරයකු වූ ශක නම් රජු මියගිය වසරේ සිට එම රජුට ගෞරවයක්‌ වශයෙන් එදා සිට ජ්‍යෙතිෂවේදීන් මෙම වර්ෂ ක්‍රමය ආරම්භ කර ඇත. මේ නිසා යමෙකුගේ ජන්ම පත්‍රය සකස්‌ කිරීමේදී උපන් වර්ෂය ප්‍රධාන වශයෙන් ගණනය කරන්නේ ශක වර්ෂයේ සිටය.

ශක වර්ෂය ගණනය කරන්නේ ක්‍රිස්‌තු වර්ෂයෙන් වසර 78 ක්‌ අඩුකර බැලීමෙනි. ඒ අනුව ක්‍රිස්‌තු වර්ෂ 2010 වසර ශක වර්ෂයෙන් 1932 වසර වේ. ක්‍රිස්‌තු වර්ෂයෙන් අවුරුදු 78 ක්‌ අඩුකර ශක වර්ෂයක්‌ නිර්මාණය වූයේ කෙසේදැයි අපි සොයා බලමු.  අග්‍රගන්‍ය ජ්‍යෙතිෂ පඬිවරයකුව සිටි ශක රජු මිය ගියේ ක්‍රිස්‌තු වර්ෂ 78 දීය. එබැවින් එම රජුට ගරු කිරීමක්‌ ලෙස සලකා රජු මියගිය වසර පළමු වන වසර ලෙස ගෙන එතැන් සිට පිළිවෙළින් ශක වර්ෂ ක්‍රමය ජ්‍යෙතිෂවේදීන් විසින් ඉදිරියට පවත්වා ගෙන ආහ.

ශක රජුගේ උපතද නැකැත් ශාස්‌ත්‍රය පිළිබඳව පරතෙරට ගිය පුද්ගලයකුගේ ජ්‍යෙතිෂ දැනුම මත සිදු වුණකි. ඒ පිළිබඳ කතා පුවත මෙසේය.

බරණැස්‌නුවර බුද්ධ වර්ෂ පන්සීයේදී පමණ විසූ විවාහක බමුණු තරුණයෙක්‌ ජ්‍යෙතිෂ ශාස්‌ත්‍රය හොඳින් ඉගෙනුම ලබා එම ශාස්‌ත්‍රය පිළිබඳව  විශාල කීර්තියක්‌ දිනා ගත්තේය. මෙසේ සිටින ඔහු නිවසින් බැහැරව ගොස්‌ හිමාල වනයට ඇතුල්ව සෘෂිවරයෙක්‌ වශයෙන් පත්ව වනාන්තරයේ වෙසෙන විට ඔහු ජ්‍යෙතිෂ පර්යේෂණයක යෙදුනි. එම පර්යේෂණය වූයේ මතු කල  අගරජ වන දරුවෙකු උපදින වේලාවක්‌ කාලයක්‌ තිබේද යන්න සෙවීමයි. මේ අනුව ඔහු කළ තියුණු පරීක්‌ෂණයක ප්‍රතිඵලයක්‌ ලෙස එවන් දරුවකු උපදින වේලාවක්‌ සොයා ගන්නට හැකිවිය. ඒ අනුව එම දරුවා මව්කුස පිළිසිඳගන්නා මොහොත ද සොයා බැලුවෙන් එම දරුවාට පියාවීමේ ආශාව ඇතිකරගත් මෙම බමුණු ඉසිවරයා වහ වහා තම නිවස කරා පිවිසෙන්නට පැමිණියේ තම බිරිඳගේ කුසේ මෙම දරුවා පිළිසිඳ ගැන්වීමටය. මෙම නැකත උදාවෙන කාලයට හරියටම තිබුණේ දින තුනක්‌ පමණ වන නිසා ඔහු ආ ගමන් වේගය මද බැවිනුත් හිමාලයේ සිට තම නිවෙසට තිබෙන දුර ප්‍රමාණය දීර්ඝ වූ නිසාත් ඔහුට ගෙදරට යා ගන්නට වේලාව නොමැතිවන බව පෙනී ගියෙන් එම බමුණු ඉසිස්වරයා ගෙදරට යැම නවතා දමා තමා දැනට ගමන් කරන මාවත අසල නිවෙසකට සේන්දු වූයේ නැකත ලබන්නට තිබෙන්නේ තවත් හෝරා කිහිපයක්‌ නිසාය.

එම නිවසේ වෙසෙන ප්‍රධානියා හමුවී තමා ගැන සියලු පුවත් පවසා තමා සිය නිවෙස බලා පිටත්වන කාරණයද පැවසීය. නමුත් එම දරුවා පිළිසිඳගන්නා සුබ වේලාවට ප්‍රථම තම නිවෙසට යා ගන්නට නොහැකි වන නිසා  අගරජ වන මහ පණ්‌ඩිත රජ කෙනකුගේ උත්පත්තිය වැළකී යන බවට පවසා එවැනි දරුවකු බිහිකරවා ගැනීම සඳහා සුදුසු තත්ත්වයේ කාන්තාවක්‌ සිය නිවසේ නොමැතිදැයි මෙම බමුණාගෙන් විමසුයෙන් මතු  මහරජකු තම දරු පරපුරෙන් බිහිවනවා දකින්නට කැමති වූ මේ නිවස හිමි ගැමියා තමාගේ තරුණ වියේ පසුවන දියණිය මෙම බමුණා සමග ගත කරන්නට ඉඩ ලබා දීමට ඔහු කැමති විය.

ඉන්පසු සියල්ල බමුණාට රිසි පරිදි සිදුවිය. දස මසක්‌ ඇවෑමෙන් බමුණා සමග ගත කළ එම කාන්තාව ඉතා රූප සම්පන්න පින්වත් පුත් රුවනක්‌ බිහි කළාය. එම දරුවාට නම් තැබීමේ දී "ශක" යන නම තැබිණි. දිනෙන් දින මෝරා වැඩුන දරුවා අධ්‍යාපනය ලබන්නට රුසියෙකු විය. විසිවන විය පසුවන විට ඔහු තරම් උගතෙකු වියතෙකු  නොවීය. විවිධ ශිල්ප ශාස්‌ත්‍ර ඉගෙනුම ලබා පිරිවර ශක්‌තියෙන්ද ධන ශක්‌තියෙන්ද ඥන ශක්‌තියෙන්ද වර්ධනය වූ මෙම තරුණයා උපාය මාර්ගයෙන්ද ශක්‌තිමත්ව අවසානයේ රටේ රජකමට පත්විය. ඔහුගේ ධනය බලය නිලය හා උසස්‌ ගති ගුණ හා මිනිස්‌ ධර්මයන් අගය කළ දෙවියෝද ආශිර්වාද කරමින් සත් රුවන් පහළ කර දුන් අතර රජුට විවිධ උපකාරයන් සිදුකරන්නට යෙදුනි. රජුගේ පාලන යුගයේදී  අධ්‍යාපන දියුණුව ඉතා ඉහළ ගිය අතර ඔහුගේ අමාත්‍ය මණ්‌ඩලයද මහ බලවත් උගත් අයගෙන් පිරී ඉතිරී ගියහ.

රාජ සභාවේ විසූ පඬිවරුන් අතර වරාහමීර, පරාසරය, ධන්වන්තරී, මහා කාලිදාස යන අයද විසූහ. මෙලෙස උගතුන් වියතුන් පිරිවරා දැහැමෙන් සෙමෙන් භාරතය පාලනය කළ ශක රජු ක්‍රි. වර්ෂ 78 දී ලෝක ධර්මතාවට අනුව පරලෝක ප්‍රාප්ත විය. රජු අනස්‌මරණය කරමින් එම වර්ෂයේ සිට ශක රාජ වර්ෂ ක්‍රමය බිහිවිණි. මෙම වසරට ශක රජු මියගොස්‌ වසර 1932 කි. ශක රජු හා ශක වර්ෂ ක්‍රමය ඇරඹුණේ එලෙසය. මේ ශක රජු ඇතැම් ග්‍රන්ථවල දඹදිව විසූ බවද ඇතැම් ඒවාහි ඉන්දියාවේ ලෙසද දක්වයි. මෙහිදී එම රට කුමක්දැයි විමසීමට බදුන් නොකරන්නෙමු. ශක වර්ෂ ආරම්භය පමණක් දක්වමු.ඉන්දියානු සංවර්ධිත ජෛතිශ්‍යය විසින් හෙළ අවුරුද්දේ අයිතිය ගැනීමත් සමග එම මීන මේෂ සූර්ය සංක්‍රමනයෙන් පටන් ගන්නා වර්ෂයන් ජෛතිශ්‍යයට සේවයක් කල ශක රජුගේ නාමයෙන් හැදින්වීමට පටන් ගත්තේ මින් පසුවය. එය හුදු වර්ෂ නාම ක්‍රමයක් විනා හෙළ අවුරුද්දේ නිර්මාණයට ශක රජුගේ හෝ ඉන්දියාවේ හෝ සම්බන්ධයක් නැති බව දැනගත යුතුමය.


හෙළයාගේ සූර්ය මංගල්‍ය උත්සවය හෙදී තිබූ උත්සව සැනකෙලිය කාලයත් සමග විවිධ සංශෝදනයන්ට ලක්ව අද වනවිට මේ තත්ත්වයෙන් ඉතිරි වී තිබේ. ඇතමුන් මෙහි ඉතිහාසයක් නොදැන හෙළ අවුරුද්ද ජෛතිශ්‍ය මත පදනම් වූ හින්දු මිත්‍යාවක් බවට පෙන්වා දීමටද උත්සහ ගන්නා බව පෙනී යයි. නමුත් එහි කිසිදු සත්‍ය තාවක් නැත. සූර්‍ය වංශිකයන් සූර්යාගේ ගමන හේතු කොටගෙන ස්බාදහම සමග සිදුකල මේ වටිනා නැකත් මංගල්‍යය කිසි විටක ඉන්දු හෝ මිත්‍යා ඇදහිලි සමූහයක් නොවන බව දැනගත යුතුය. සූර්ය වංශික මනු රජුගේ අභිෂේකය මෙදිනට යෙදී තිබීමත් මේ උත්සවය හෙළයාට තවත් සමීප කරන්නකි. සමානාත්මතාව හා සහන්ජීවනය වැනි බොලද කථා ගෙනපාමින් හින්දූන් මේ උත්සවයට සම්බන්ධ කර සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්දක් නිර්මානය කිරීමනම් කිසි සේත්ම සත්‍ය කථාවක් නොවේමය. සූර්ය මංගල්‍යයක හිමිකම් ඇත්තෝ සූර්ය වංශිකයෝමය. විශ්වය සමග ගනුදෙනු කල විශ්වයේ සිද්ධාන්ත දන්නා සූර්ය වංශිකයන් නැකත් කෙලි කොට කැවුම් කිරිබත් ගෙනැ සැමරුවේ හෙළ මංගල්‍යයක්ම මිසැ දෙමළ අවුරුද්දක් නොවන වග දැනගත යුතුමය.

එසේනම් සියලු සූර්ය වංශිකයන්ට සුභම සුභ සූර්ය මංගල්‍යයක්ම වේවා!!!