Tuesday, April 9, 2013

ලුම්බිණිය සොයාගත් Fuhrer රැකියාවෙන් නෙරපූ කොමිෂන් වාර්තාව

යටත් විජිත යුගයේ අපුරු මාදිලියේ කලාවන් දෙකක් තිබුනිදෝයි බොහෝවිට මට සිතේ. ඉන් පළමු වැන්න නම් සුදු ජාතිකයින්ගේ ගොනාට ඇන්දවීමේ කලාවයි. දෙවැන්න නම් ආසියානුවන්ගේ ඇදගෙන නෑමේ කලාවයි. ඇතැම් සුද්දන්ගේ මේ ගොනාට ඇන්දවීමේ ප්‍රයෝගයන් කොතරම් බරපතලද යත් අදටත් අපේ සමහර ඇත්තෝ ඇදගෙනම නාති. නිකන් නොව බාල්දි ගනනින්ම ඇදගෙන නාති. එක්දහස් අටසිය ගණන් වල සුද්දන් විසින්ම ලියන ලද මෙම පොත පත කිය වන විට මුන්ගේ මේ විකට ජවනිකා වලට අපේ ඇත්තෝ  මෙතරම් රැවටිනි දැයි මහත් වූ සන්වෙගයක්ම ඇති වේ.

සුද්දන් විසින් වළලන ලද සැබෑ බෞද්ධ ඉතිහාසය සොයා යෑමේ මගේ ජීවිතයේ හැරවුම් ලක්ෂය වූයේ මා  සරසවියේ ඉගෙන ගනිද්දී මගේ මව විසින් ඇයගේ ලිපි සමග එවන ලද ලංකාවේ බුදු උරුමය සනිටුහන් කරවන ජයරත්න පතිරාරච්චි මහතාගේ පුවත්පත් ලිපි කියවීමත්  සමගය.එබැවින් එතුමාටද මාගේ ගෞරවය හිමි වේ. කිසිම දෙයක් එකවර භාර නොගැනීමත් කිසිවක් එකවර ප්‍රතිෂේප නොකිරීමේත් ප්‍රතිපත්තියෙහි  පිහිටා මම සත්‍ය සොයා යන්නට වීමි. මේ අතර තුර කාලයේ අන්තර්ජාලය ඔස්සේ 2012 ජනවාරි 5 වන දින සඳහන් අපුරු කතිකාවක්  මට අහම්බෙන් මෙන් අසන්නට ලැබුණි, ඒ ස්වාධීන රුපවාහිනියේ හත්වෙනි පැය වැඩ සටහනයි. එම සාකච්චාවට පැමිණ සිටි එල්ලවාල හාමුදුරුවෝ කීවේ බුදුන්වහන්සේ ලංකාවේ නම් කොච්චර හොඳද? එහෙත් එවැන්නකට සාක්කි නැති බවත් මීවන පලානේ හාමුදුරුවෝ සිවුරුත් දාගෙන අපායේ යන බොරු කියන බවය. නේපාලයේ ඇති ලුම්බිණි සෙල්ලිපියේ ස්ථීර ලෙසම බුදුන්වහන්සේ එහි උපන් බවට සාක්කි  සපයන බවය. තවත් වරක පසු ගිය සැප්තැම්බරයේ දොරමඩලාවට ගොඩවී උන්වහන්සේ ඇතළු පිරිස කීවේ ඉන්දියාවට අසෝක රජු කලටත් පෙර ලිය වුනු ලේඛන ඇති බවත් ඒ සඳහා ශාක්‍යවරුන් ධාතු මන්ජුසාවක ලියු ලේඛනයක් පෙන්වීය.  ඒ අනුව නොරැවටුනේ කවුරුන්ද? අදටත් ඇදගෙන නාමින් අනුනට සමච්චල් කරන්නේ කවුරුන්ද යයි විමසා බැලීම වටී.
පහතින් එලිදක්වන්නේ ලුම්බිණිය සොයාගත් Fuhrer තමන් විසින් කරන ලද බොරුවන් පිළිගත් සහ ඔහුට වහාම ක්‍රියාත්මක වන පරිදි රැකියාව අහිමි කල කොමිෂන් වාර්තාවයි.
 

පහතින් දැක්වෙන්නේ Fuhrer රැකියාවෙන් අස්කළ බව දැක්වෙන ලිපියයි. ඔහු විසින් නේපාලයේ ටරයි Tarai  (ලුම්බිණිය) වල සාක්‍යමුනි නම් බුදුන්වහන්සේ උපන් බව ලියා ඇති පොත සහ ඔහු විසින්  ඒ සම්බන්ධව ලියා ඇති  ප්‍රගති වාර්තාවද (1897-1898) බොහෝ සාවද්‍ය කරුණු ඇති බැවින් ඒවා සන්සරණයෙන් ඉවත් කල බවද ඉතිරිව පැවති  ඒවාද ඉන්දියානු ආණ්ඩුවේ නියෝගය පරිදි පුළුස්සා දැමු බවද මෙහි දැක්වේ.                                                                     GOVERNMENT, N.W.P AND OUDH
                                                                    PUBLIC WORKS DEPARTMENT
                                                                                    (Archeology)
                                                                                     Memorandum
Dr A,fuhrer, late Archeological Surveyor to the Government of the North Western Province and Oudh having ceased to belong to the Government service from the 28th October 1898, the Annual Progress Report of the Epigraphical Section of the  Archeological Survey Circle, North Western Provinces and Oudh , for the year ending 30th June 1899,  has  has been prepared by Mr V.A.Smith , I.C.S., who points numerous inaccuracies in Dr  Fuhrer's Progress Report for the year 1897-98, and also in his Monograph on Buddha Sakyamuni's birth place in the Nepalese Tarai which was published as Volume XXVI of the list of volumes constituting the New Imperial Series of the Report of the Archeological Survey of India. The latter work has been withdrawn from circulation , and all copies remaining in the store destroyed by order of the Government of India. 

NAINI TAL;                                                                                                       C.W.Odling

The 31st August, 1899                                                                                          Secretary                                                                       
   
(Extracted from Annual Progress Report N.W.P.& Oudh  year ended 30/6/1899 by V.A.Smith) 

                               
Report on the Inspection of the Office of the Assistant Archaeological Surveyor.
North- Western Provinces and Oudh, at Lucknow on the 22nd September 1898, by the Hon’ble Mr. V.A. Smith, I.C.S, Officiating Chief Secretary to the Government of the North- Western Provinces and Oudh.
(වයඹ පළාත් භාර ආණ්ඩුකාරවරයාගේ නියෝගය පරිදි Fuhrerට එරෙහිව මෙම පරීක්ෂණයකර වාර්තාව සපයන්නේ වී .ඒ . ස්මිත් මහතාය. (වසර 22/11/ 1898).

එහි අන්තර්ගතය පහත දැක්වේ.

ඉන්දියානු ආණ්ඩුවේ නියෝගය පරිදි Holdernes මහතාගේ 1898 සැප්තැම්බර් 5  දිනය සහිත උප රාජකාරි ලිපියේ අනුයුක්තවූ, ගරු Olding මහතාගේ ලිපිනය සහිත රාජකාරි ලිපි අංක 2069- 6- 2 දරණ, 1898 ජුලි 28 දිනය සහිත ඉන්දියාවේ ආදායම් සහ කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවේ උප ලේකම් විසින් වයඹ පළාත් සහ Oudh ප්‍රදේශයේ පොදු කටයුතු දෙපාර්තුමේන්තුවේ  ලේකම්වරයාට අංක 2174 දරණ ලියවිල්ලෙන්  පවරණ  ලද නියෝග ප්‍රකාරව 1898 සැප්තැම්බර් 6 වන දින ලක්නව් කෞතුකාගාරයට පත්වීම ලබා එහි ගොස් Fuhrer ගේ ලිපි ගොනු ඔහු ඉදිරියේම පරීක්ෂා කර බැලුවෙමි. මට ලබාදුන් නියෝගය වුයේ ලයිස්තුවේ සඳහන් ස්ථාන සම්බන්ධයෙන් ඔහු ගේ වාර්තා සහ මුද්‍රණ වල දැනට කෙරී ඇති අදියරයන් ගැන පැහැදිලි කිරීමක් සහ  එම වාර්තා ඔහු විසින් කෙදින නිම කරන්නේද යන්න විස්තරයක් ලබාගැනීමත්ය  .

සාරාංශ අනුක්‍රමිකය (පුරාවස්තු ලැයිස්තුව)

1.වයඹ පළාත් සහ Oudh පෙදෙස
2.පන්ජාබ්
3.බුරුමය
4.රාජ්පට්නා සහ මධ්‍යම  ඉන්දියාව 

විස්තර සහිත වාර්තාව

1.වයඹ පළාත් සහ Oudh පෙදෙස
2.පන්ජාබ්
3.බුරුමය
4.රාජ්පට්නා සහ මධ්‍යම  ඉන්දියාව(කපිලවස්තු සහ නේපාලයේ ටාරයි (tarai) වාර්තා)

 Fuhrer ගේ  ශෝධ්‍ය පත්‍රයන්, චායා රූප සහ රාජකාරී වශයෙන් ඔහු සතුව පැවතී දේ ඔහු විශ්‍රාම යන්නට පෙර පවරාගැනීම සඳහා කටයුතු කිරීමද මම  අදහස් කලෙමි.


2.මෙම ලයිස්තුවේ ඇති ස්ථාන සම්බන්ධයෙන් ලිවීමට ඔහු පෑනක් හෝ අතින් අල්ලා නැති බව දැනගත් විට ඉන්දියානු ආණ්ඩුව පුදුමවනු ඇත. Fuhrer විසින් ඔහුගේ ලිපිවල මෙම ලයිස්තුවේ සදහන් වාර්තා ඒවා මුද්‍රණ අවස්ථාවේ අවසාන අදියරේ පවතින බව සහතික කර ප්‍රකාශ කර තිබුනත් එම ප්‍රකාශයන් පැහැදිලි ලෙසම බොරුය. මම සෑම කරුණක් ගැනම එකින් එක ඔහුගෙන්  කරුණු විමසා සිටියෙමි. ඔහු විසින් කරන ලද ප්‍රකාශයන්  සම්පුර්ණ බොරු  බවට ඔහු පිළිගත්තේය . මෙම මුද්‍රණය කරන්නට යන වාර්තා සම්බන්දයෙන් Fuhrer වීසින් විවිධ ආණ්ඩු සමග කරන ලද දීර්ඝ කාලීන බොරු ගනදෙනු ගැන සොයා බැලීම වෙහෙසකාරී සහ වැඩකට නැති නිෂ්පල ක්‍රියාවකි. ඔහුගේ මුද්‍රිත රාජකාරී වාර්තාවල එක කොටසක් පමණක් උපුටා දැක්වීමම ඒ සඳහා ප්‍රමාණවත් වේ.

රාජකාරී වාර්තාවේ නම
Annual Progress Report of the Archaeological Survey Circle, North – Western Provinces and Oudh, for the year ending 30th June 1894, paragraph 21


එම 21 චේදයේ අන්තර්ගතය 

''ඉන්දියාවේ වයඹ පළාතේ සහ Oudh , රාජ්පට්නා සහ මධ්‍යම ඉන්දියාවේ ඇති වාස්තු විද්‍යාත්මක පුරාවිද්‍යාත්මක නටබුන් සහ ගොඩනැගිලි සඳහා වන පරිපාලනමය කටයුතු සඳහා කුඩා අනුක්‍රමික වාර්තාවක් පිළියෙළ කර මුද්‍රණය පිණිස යවා තිබේ. පන්ජාබය සහ බුරුමය සඳහා කුඩා ලැයිස්තුවක් අවසන් කිරීම ලඟා වෙමින් පවතී. මෙම ලැයිස්තු පිළියෙළ කර ඇත්තේ ඉන්දියානු රජයේ ආදායම් සහ කෘෂිකර්ම දෙපාර්තුමේන්තුවේ (පුරාවිද්‍යා) නියමයන්ට අනුව ඒකීය සැලස්මකටය. මෙලෙස ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ පොදුකටයුතු දෙපාර්තමේන්තුව විසින් මෙම නටබුම් තෝරාගැනීම්, ස්ථීර සහ  අනිවාර්ය සංරක්ෂණය සහ යතාවත්කිරීම උදෙසාය. විශාල ග්‍රන්තයක ශෝධ්‍ය පත්‍රය වන 'පුරාවිද්‍යා ස්මාරක සහ රාජ්පට්නා සහ මධ්‍යම ඉන්දියාවේ සෙල්ලිපි ' මා විසින් එලි දැක්වීම සඳහා මුද්‍රණයට යවා ඇති වයඹ සහ Oudh සම්බන්ධයෙන් ලියා ඇති පොතට  සමාන එකකි. එම පොත ළඟදීම බලාපොරොත්තු වියහැක. එවැනිම වූ තවත් පොතක් පන්ජාබ් සහ බුරුමය සම්බන්ධයෙන් යම් මට්ටමකින් ලිය වෙමින් පවතී .''

මම මෙම චේදය Fuhrer ට කියවීමි. මෙසේ ලියා ඇති චේදයේ සියලු ප්‍රකාශයන් සම්පුර්ණ අසත්‍ය බව පිළිගන්නට ඔහුට සිදු විය.
Fuhrer විසින් වයඹ පළාත් සහ Oudh, රාජ්පට්නා සහ මධ්‍යම ඉන්දියාව සම්බන්ධයෙන් ඔහු විසින් පිළියෙළ කර මුද්‍රණයට යවා ඇත යයි කියන කුඩා අනුක්‍රමික වාර්තාවක් පිළයෙල කර මුද්‍රණයට යවා නොමැත. එවැන්නක් ඇත්තෙම නැත. එමෙන්ම එවැනිම වූ පන්ජාබ් සහ බුරුමය සම්බන්ධයෙන් වාර්තාවක් අවසාන කිරීමට ඉතාම ආසන්නයේ පවතිනවා යයි ලියා තිබුනද එවැන්නක්ද  ලියන්නට කිසිම දවසක පටන් ගෙන නැත. වයඹ පළාත් සහ Oudh, ගැන පමණක් දිගු ලැයිස්තුව ලියා තිබුනි. එහෙත් මෙම පලාත්  වලද කෙටි අනුක්‍රමික වාර්තාව ලිවීමට අත තබාවත් නැත. 

රාජ්පට්නා සහ මධ්‍යම ඉන්දියාව සම්බන්ධයෙන් විශාල ග්‍රන්තයක ශෝධ්‍ය පත්‍රය මුද්‍රණයට යවා ඇති බව Fhurer ලියා ඇතත් එය සහාසික බොරුවකි. එවැනිම වූ වෙළුමක් බුරුමය සහ පන්ජාබ් සම්බන්ධයෙන් සකසමින් පවතින බව කීවද එවැන්නක් කිසිදිනක පටන් ගෙන නැත.එහෙත් වරින් වර මෙම පොත පත මුද්‍රණයට යවා ඇති බවට   ප්‍රසිද්ධ දැන්වීම් කලින් කලට පල කර තිබේ. මෙම දැන්වීම් අස්කළ යුතුව තිබේ.

3. Fuhrer ළඟ දල කෙටුම්පත්  හෝ සටහන් නොමැත. Fuhrer ඔහුගේ චාරිකාවලදී එදිනෙදා කෙරෙන නිරීක්ෂණ විස්තර සටහන් කිරීම සඳහා පුරුද්දක් වශයෙන් දින පොතක් හෝ විස්තර ලියා තබන සටහන් හෝ තබා නොගන්නා බව පැවසීය. ඒ අනුව ඔහු පොත් පත් ලීවේ කෙලෙසද විශේෂයෙන්ම ඇතැම් ප්‍රශංසනීය වාර්තා ඔහු ඉදිරිපත් කලේ කෙලෙසද යන්න හිතා ගන්නත් බැරිය. ඔහු කිසිම පිළිවෙලක් නැති වැඩකට නැති පුද්ගලයෙකි
ඒ අනුව මෙවැනි ලෙහෙසියෙන් ඔප්පුවන බොරු ගණනාවක්ම ලීමේ Fuhrer ගේ අරමුණ කුමක් ද යයි මට කිය නොහැකිය. ඔහු සමාව ගැනුම පිණිස කීවේ පමණට වඩා වැඩ ඔහු වෙත පවරන ලබනු බවය. ඔහුට පමණට වඩා වැඩි වැඩ පැවරීම සත්‍ය විය හැකිය. එය මම පිලි ගනිමි. එසේනම් ඔහුට කල යුතුව තිබුනේ මෙය ලෙහෙසියෙන් පෙන්නුම් කරදීමය. ඔහු අවංක ලෙස කටයුතු කළා නම් කිසිවකු හෝ ඔහුට දොස් පවරන්නේ නැත . නමුත් ඔහු ක්‍රමානුකුලව අසාමාන්‍ය බොරු කීමට වඩා කැමැත්තක් දැක්වූ බව පෙනේ.

4. මම අදාළ ලැයිස්තුවට අයත් ඔහු විසින් ඉදිරිපත් කල  සියලු කොල අත්පත් කර ගතිමි.ඒවා මෙසේය ;
බුරුමය i. රැන්ගුන් වලින්  සොයාගත් ධාතු විස්තර ඇති Royal Asiatic Society සඟරාවේ උපුටා ගැනීම
 ii. බුරුමයේ  පුරාවස්තුන් සහ පුරාවිද්යාත්මක් වටිනාකමක් ඇති වස්තුන්ගේ මුද්‍රිත ලැයිස්තුව. (1892, රැන්ගුන්හි රජයේ මුද්‍රණ කටයුතු භාර   අධ්‍යක්ෂක)
iii. බුරුමයේ චාරිකාව (මාර්තු - අප්‍රේල් 1892) සම්බන්ධයෙන් F.O.Oertel ගේ සටහන  (රැන්ගුන් 18930)iv. උතුරු, දකුණු,සහ නැගෙනහිර කොට්ටාශ භාර කොමසාරිස් විසින් එවන ලද මුද්‍රිත ලැයිස්තුව
1893-4 කාලයේ ප්‍රගති වාර්තාවේ අන්තර්ගත දේ හැරුණුවිට Fuhrer ඔහුට මේවා සම්බන්ධයෙන් සටහන් හෝ ද්‍රව්‍යමය සාධක නැති බව පැවසීය .

පන්ජාබ්
Rodger ගේ පුරාවිද්‍යා වටිනාකමක් ඇති සංශෝධිත ලැයිස්තුව හැරුණු විට (දිනය නොමැත ලාහෝර්) Fuhrerට පෙන්වන්නට කිසිවක් නොවීය.
රාජ්පට්නා සහ මධ්‍යම ඉන්දියාව Bundelkhand ඇතුලත්ව
i.   දල පැන්සල් සටහන් පමණි. (Fuhrer ගේ 22, සැප්තැම්බර් 1898, රාජ්පට්නා සහ මධ්‍යම ඉන්දියාව )
ii.  භෝපාල් (Bhopal) සෙල්ලිපි ( ආචාර්ය Burges මහතා ගේ ඇඳීම්)
iii. පුරාවිද්‍යා  වටිනාකමක් ඇති පුරාවිද්‍යා  වස්තුන් සම්බන්ධ  භෝපාල් ඒජන්සියේ ලැයිස්තුව. (සේනාපති W. Kincaid)
iv භෝපවර් (Bhopawr) ඒජන්සියේ පැරණි සෙල්ලිපි ලැයිස්තුව
v  භෝපවර් (Bhopawr) ඒජන්සියේ   පුරාවිද්‍යා  වටිනාකමක් ඇති පුරාවිද්‍යා  වස්තුන් සම්බන්ධ ලැයිස්තුව.
vi Kotah
ජනපදයේ පුරාවිද්‍යා  වටිනාකමක් ඇති පුරාවිද්‍යා  වස්තුන් සම්බන්ධ ලැයිස්තුව.
vii Gwalior
දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා  වටිනාකමක් ඇති පුරාවිද්‍යා  වස්තුන් සම්බන්ධ ලැයිස්තුව. (බටහිර මල්වා (malwa) ඒජන්සියට අයත්)
viii මධ්‍යම ඉන්දියාව සහ Bundelkhand හි සෙල්ලිපි (1887 මැයි 20 දිනය සහිත Indore  නිලනිවාසයෙන් ආචාර්ය Burges මහතාට එවන ලද ලිපිය 
ix. Bundelkhand ඒජන්සියේ   පුරාවිද්‍යා  වටිනාකමක් ඇති පුරාවිද්‍යා  වස්තුන් සම්බන්ධ ලැයිස්තුව.
x. Goons ඒජන්සියේ   පුරාවිද්‍යා  වටිනාකමක් ඇති පුරාවිද්‍යා  වස්තුන් සම්බන්ධ ලැයිස්තුව.
xi. Gwalior දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා  වටිනාකමක් ඇති පුරාවිද්‍යා  වස්තුන් සම්බන්ධ ලැයිස්තුව. 
xii. Gurrah ජනපදයේ සෙල්ලිපි ලැයිස්තුව.
xiii. Raghogarh ජනපදයේ සෙල්ලිපි ලැයිස්තුව.
xiv. Parun ජනපදයේ සෙල්ලිපි ලැයිස්තුව.
xv. Tonk ජනපදයේ සෙල්ලිපි ලැයිස්තුව.
xvi. Bhadowra ජනපදයේ සෙල්ලිපි ලැයිස්තුව.
xvii. Umri ජනපදයේ සෙල්ලිපි ලැයිස්තුව.
xviii. Dharnodha ජනපදයේ සෙල්ලිපි ලැයිස්තුව.
පැන්සලින් යම් යම්  සටහන් තබා තිබුනු බැවින් මෙම පළාත් සම්බන්දයෙන් කටයුතු කරන්නට අදහස් කර ඇති බව පෙනේ. නමුත් එම සටහන්ද එතරම් වටිනාකමක් නැති ඒවාය. මෙම ඉහත සඳහන් ලැයිස්තුන්  සපයා දී ඇත්තේද  දේශීය නිලධාරින්ය.

5. මම Fuhrer පසුගිය සීත ඉර්තුවේ චාරිකාවේ යෙදුනු නේපාලයේ Tarai වල කපිලවස්තුවේ කොටසක නටබුන් කැනීම් ගැන  තබා ගන්නා  ලද වාර්තා ගැන විමසා සිටියෙමි. Fuhrer කපිලවස්තුවේ ගවේෂණය සැබවින්ම කල බව ප්‍රකාශ කලයුතුය. පසුගිය ජනවාරියේ මම විලියම් පෙප් සමග එහි යන විට Fuhrer ධාතු සහිත තඹ පෙට්ටි 5ක් ගොඩගනිමින් සිටියේය. මේවා ගොඩගනු ලැබුවේ නගරයට බස්නාහිර පැත්තෙන් පිහිටි කුඩා සතරැස් ස්තුප වලින් එකක පොලොවෙනි. මේවා ඝාතනය කරන ලද ශාක්‍යන්වරුන් වෙනුවෙන් ඉදිකරන ලද ස්තුප බව විශ්වාස කළේය. Fuhrer කියා සිටියේ ඔහු පුරුද්දක් ලෙස දිනපොතක් හෝ ක්‍රමානුකුල වාර්තාවන් ඔහුගේ සොයා ගැනීම් ගැන නොතබා ගන්නා බවය.මට පෙනෙන ආකාරයට Fuhrerගේ දේශීය සහායකයින් විසින් සොයා ගන්නා  ලද දේ ගැන සටහන් අඳින අතර ඉන්පසු Fuhrer මතකයෙන් ඒවා ගැන විස්තර ලියන බවය.
6. නේපාල ජාතිකයන් විසින්  විවෘත කරන ලද විශාල ස්ථුපයක් Bhairon Bakhs විසින් මහානාම වරුන්ගේ ස්තුපය ලෙස නම් කර තිබුණි. එසේ නාමකරණය සඳහා ඇති සාක්ෂයන් මොනවාද යයි මම Fuhrer ගෙන් විමසු විට එවැනි සාධකයක්  නැති  බව Fhurerට පාපොච්චාරණය කරන්නට සිදු විය. මට සිතෙන විධිහට මහා නමින් මට  කියවාගනීමට හැකිවුණු අකුරු දෙකක් සහිත කැබලිවී ගිය  ගඩොලක් හැර වෙන කිසිවක්  නොවුණු බව Fuhrer කීවේය. එවැනි ගඩොලක් හෝ තිබු බව මම පිලි නොගනිමි. මම මෙම විස්තරය මතක් කරන්නේ මක්නිසාදයත් මෑතකදී රාජකාරී සෙල්ලිපි වාර්තාවක Fuhrer කපිලවස්තුවෙදී මහානාමන් යන නාමය ඇත්ත වශයෙන්ම සොයාගත් බවට කියා තිබුණු බැවිනි. U Ma (බුරුම භික්ෂුවට) ලියන විට ඔහු උපගුප්ත නමින් හොර සෙල්ලිපියක් ලියා තිබුණි. මෙම මහානාම සිද්ධියෙන්ද පෙන්නුම් කරන්නේ රාජකාරි ගවේෂණ සඳහාද Fuhrer හොර සෙල්ලිපි එක් කිරීමේ අභිරුචියක් අරඹා ඇති බවය. නේපාලයේ ටරායි (Tarai) හි ශාක්‍යමුණි බුදුන්ගේ උප්පතිය නමින් පළකර ඇති Fuhrer ගේ ග්‍රන්ථයේ මුල්කාර්තුවේ කපිලවස්තුව ගැන යම් විස්තරය සඳහන් කර ඇතැයි කීවද ඇත්තේ ඉතාම සුළු විස්තරයකි. මාස ගනනාවක් තිස්සේ කරන ලද කාර්යයන් (කැනීම්) සම්බන්ධයෙන් සටහනක් වාර්තාවක් ඇත්තේම නැති තරම්යයි සොයාගැනීමට මට ලැබීම අසතුටුදායක  තත්වයකි. මෙම කැනීම් වලදී සොයාගත් සියලුම භාණ්ඩ අත්පත් කරගත් Fuhrer හා කැටුව ගිය නේපාල ජාතික නිලධාරියා Fuhrer වෙනුවෙන් සැම විටම පෙනීසිටියේය.

7. පුරාවස්තු සහ පුරාවිද්‍යා භාණ්ඩ වල මනා රූපමය ලැයිස්තුවක් රාක්කවල සංරක්ෂණය කර තිබේ .මේවායින් බොහොමයක් ශිල්පීය රූප ග්‍රන්ථ මාලාවේ හෝ අන් ස්ථානයක විටින් විට පල කර තිබේ. මෙම චායා රූප වල අනුචායා නම් කර තබේ. මතුර වලින් එක්  රැස් කරගෙන ඇති වටිනා පුරාවස්තුන් කෞතුකාගාරයේ බිම්ගෙයි  තැන්පත් කර ඇත. ඒවායේ නම් කිරීම සාමාන්යෙන් හොඳ මට්ටමක පවතී. එලෙස හරියට නොපෙනෙන එවැනි අඳුරු කාමරයක මේවා තැන්පත් කිරීම කනගාටුවට කාරණයකි.
 

8. Fuhrer විසින් අවුරුදු කිහිපයක් තිස්සේ සිය චාරිකා වලින් එකතු කර ගන්නා  ලද සෙල්ලිපි වල අනුරුපයන් ඉතාම අවුල් තත්වයක පවතී. ඒවා ඔහුගේ කාමරයේ බිම පුරාම විසිරී පවතී. අඩුම තරමේ ඒවා පළාත් වශයෙන් වත් වෙන්කර නැත. ඒවා තියෙන විධිය අනුව මට ඒවා ගණන් කර ගන්නටද බැරිය. මේ වයෙන් බොහොමයක් නම් කර නැත . ඒවායේ යන්තමින් පැන්සලින් කෙළවරක කුරුටුගා ඇතුවා මිස කිසිම ලේබල් කිරීමක් නැත. මම Fuhrer සහ ඔහුගේ ලිපිකරුට අනුරූප  වල රැලි ඉවත් කර පැතලි  කිරීම සඳහා ලොකු බර වස්තුවක් යටින් තබන ලෙස කීමි. එමෙන්ම මේවා පළාත අනුව පිළියෙළ  කරන ලෙසද කීමි. මැඩ්රාස් ආණ්ඩුවේ ආකෘතිපත්‍ර නාමාවලියට සමාන ලෙස මේවා නම්කරන මෙන් කීමි. ඔක්තෝම්බර් 10 වන දිනට පෙර එලෙස නාමාවලියක් සකස් කරන ලෙස කීමි. ඔහු එලෙස කරන්නට පොරොන්දු වුවද ඔහු ඒවා කවදා ඉටුකරයිද ? හෝ ඒ සම්බන්ධයෙන් කිසිවක් හෝ කරයිද නොකරයිද යන්න මම නොදනිමි. Fuhrer හැරුණු විට එම සෙල්ලිපි ලැබුනේ කොහෙන්ද යන්න කිසිවකු හෝ නොදන්නා බැවින් ඒවා අත්පත් කරගැනීම වැඩකට නැති කාර්යකි. ප්‍රසිද්ධ නොකරන ලද බුරුමයේ සෙල්ලිපි විශාල ප්‍රමාණයක් වේ.

 සැප්තැම්බර් 24, 1898                                                                                     වී. ඒ. ස්මිත්                                                                                                                     ප්‍රධාන ලේකම්  
   
Fuhrer ගවේෂණ වලදී ලැබුණු පුරාවස්තුන් හොර සෙල්ලිපි හදමින් ලෝකයාට විකුනමින් සිටි අයකි. ඔහු පොත් ලීවේ අන් අය විසින් ලියන ලද පොත් වල කොටස් උපුටාගමින් ඒවා වෙනස් කරමින්ය.  මහානම ශාක්‍යවරුන් ගැන හොර සෙල්ලිපි ලීවේද ඔහුය. අවසානයේ ඒක පුද්ගල කොමිෂම ඉදිරියේ තමන් හොර සෙල්ලිපි මෙන්ම ඔහු කල කපටි කම් ගැන පොච්චාරණය කර වැරදි පිලිගත්තේය.   අවසානයේ මේ වාර්තාව එලි වෙද්දී Fhurer ට රැකියාවද අහිමි විය. Fuhrerට එරෙහිව  පරීක්ෂණයක් පවත් වන්නට  එංගලන්තයට  සිදුවුයේ බුරුමයේ U Ma භික්ෂුවට බුදුන්ගේ ධාතුවක් කියා අශ්ව දතක් දීම නිසාය. මෙම කාරනාව සම්බන්ධයෙන් බුරුම රජය ඍජුව මැදිහත්විය. එසේ නොවන්නට මෙවැනි වාර්තාවක් හෝ Fhurer ට විරුද්ධව ඉද්රිපත් නොවන්නට ඉඩ තිබුණි..                              
මෙසේ Fhurer වැරදි පිළිගෙන තිබෙද්දීත්  අපුරු වාර්තාවක් හමුවේ. එය ලියා ඇත්තේ  1902 ජනවාරි මාසයේය. එය මෙසේය. 

A German Buddhist Priest - The Ceylon Standard Remarks;'' Much interest has been excited in Buddhist  and other circles at the prospect of Dr. Fuhrer coming to Ceylon to join the Buddhist priesthood. Press notices recently made regarding this gentleman have given rise to grave suspicion. We understand that Dr Fuhrer will have an opportunity given him of refuting the charges made against him before he is accepted by the leading Buddhists here as an   exponent of the religion of Buddha'' (  Vol x, Calcutta, December, 1901 And January 1902, Nos 8&9, The Maha - Bodhi And The Buddhist World Edited by Anagarika Dharmapala )
ජර්මානු ජාතික බෞද්ධ භික්ෂුවක්-  ලංකා සම්මත වාර්තාව;   බෞද්ධ සහ අනෙක් පිරිස අතර අචාර්ය Fuhrer ලංකාවට පැමිණ මහන වීමේ අපේක්ෂාවක් ඇති බවට උනන්දුවක් ඇතිවී තිබේ. පුවත්පත් දැනුම් දීම් මගින් මෑතකදී මේ මහතා සම්බන්ධයෙන් බරපතල සැකයක් ඇති කර තිබේ.  බුදුන්වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයෙක් වන්නට පෙර පිළිගත් ප්‍රමුක බෞද්ධයන් විසින්  Fuhrerට විරුද්ධව ඇති චෝදනා ප්‍රතික්ෂේප කරන්නට අවස්තාවක් ලැබෙතැයි අපි විශ්වාස කරමු (මහා බෝධි සහ එක්සත් බෞද්ධ ලෝකය,  සංස්කරණය අනගාරික ධර්මපාල, වෙළුම 10, දෙසැම්බර් 1901 සහ ජනවාරි 1902, කල්කටා)
කොමිසම ඉදිරියේ පාපොච්චාරණය කර තමා වරද කල බව පිළිගත් පසුත් ධර්මපාල තුමා Fuhrer ට චෝදනා ප්‍රතික්ෂේප කරන්නට අවස්තාවක් ලැබෙතැයි සිතා සිටින බවය. එයින් පෙනෙන්නේFuhrerට   එරෙහිව කොමිසමක් පත් කර Fuhrer විසින් පාපොච්චාරණය කර ඒවා පිළිගත් බව ධර්මපාල තුමා නොදැන සිටි බවය.
ඉන්දියාවේ සහ නේපාලයේ වන බුදුන් උපන්, බුදුවු , දම්සක් සුත්‍රය පැවැත්වූ සහ පිරිනිවන් පෑ ස්ථාන සියල්ලම සොයා ගත්තේ සුදු ජාතිකයින්ය. මේ සොයාගැනීම් සම්බන්ධයෙන් මුල සිටම තිබුනේ ආන්දෝලනයන්ය. අවුල් සහගත තත්වයකි. ආන්දෝලනයට අවුලකට පත්ව තිබු මේ ස්ථාන වලට  පිලි ගැනීමක් ඇති කලේ ධර්මපාල තුමාය. ඒ කිසිවක් සොයා නොබලාය.
පහතින් දක්වන්නේ අද ඉන්දියාවේ මහාබෝධියේ ඇති ශාකය පිළබඳ විස්තරයකි

The terrace enlarges behind the temple towards the west, and forms an area, on which is growing the Pipal tree ... The tree is in full vigour, and cannot in all probability exceed 100 years in age. (Francis Buchanan, 1811) (Bodh Gaya, Relightening the Lamp by S.Dhammika Thero)
ෆ්‍රැන්සිස් බුචණන් දක්වන්නේ 1811 අවුරුදු 100 කට වැඩි නැති බෝගසක් සරුවට වැඩී තිබුණු දුටු බවය.An English civil servant on holiday at Bodh Gaya in 1866 wrote in his note book: "The temple apparently fast falling into ruin. It is a great pity that such a fine, old and picturesque looking building could not be preserved". About a decade later, Sir Richard Temple saw the withered Bodhi Tree and commented that it was "in harmony with the fate which has overtaken the structure. (Bodh Gaya, Relightening the Lamp by S.Dhammika Thero)

 

1866 දී ඉංග්‍රීසි ජාතික සිවිල් නිලධාරියකු පවසා ඇත්තේ බොද් ගයා ගරාවැටෙමින් තිබෙන බවය . ඉන් දශකයකට පසු එනම් 1876 පමණ  මෙම ශාකය වෙලී ගොස් ඇති බව බව රිචර්ඩ් මහතා දැක ඇත.
 

for repairing the Mahabodhi Temple. J.D. Bcglar was appointed to do the job under the guidance of Alexander Cunningham, the first Director-General of the Archaeological Survey
During Beglar's restorations, the buttress at the back of the temple on which the Bodhi Tree had been growing was demolished and a new tree planted in the ground.       (Bodh Gaya, Relightening the Lamp by S.Dhammika Thero)
 

මෙයින් දක්වන්නේ ඇලෙක්ස්සන්ඩර් කනින්හම් ගේ උපදෙස් මත බෙග්ලර් මහතා කරනලද සංරක්ෂන යෙදී බෝධියේ ආධාරකය  බිඳ හෙලා එම ස්ථානයේ අලුත් ගසක් සිටවා ඇති බවය  . ලංකාවේ ඇතැම් හිමිවරු සිතා සිටින්නේ 18,19,20 සියවස් ඉන්දියාව උන්වහන්සේලාගේ යටත් විජිතයක්ව පැවති  බවය. එබැවින් යටත් විජ්ත යුගයේ ඉන්දියාවේ සිදුවුණ සෑම දෙයක්ම උන්වහන්සේලා මුල සිට දැන සිටියා සේ අන් අයට පරිභව  කරති. එහෙත් ඉන්දියාව යටත් විජිතයක්ව පැවතියේ එංගලන්තයට බැවින් සත්‍ය සොයා යාමේදී යටත් විජිත යුගයේ ලියවුනු පොත පතපත  කියවීම මෙම ගැටලුව නිරාකරන යෙදී වඩා වැදගත්වේ.  
බුද්ධගයාව බේරාගනිව් කියා ධර්මපාල තුමා හැල්මේ දුවගොස් ඇත්තේ කනින්හම්ලා සිටවූ ගසක් රකින්නටය. අද තාප්ප ඉබි යතුරු දමා රකිමින් අන්න බුදුන්වන්සේ පිටදුන් බෝධිය කියා පෙන්වන්නේ කනින්හම්  ගේ බෝධියය. මෙහෙමත් විලි ලජ්ජා නැති රැවටීමක්. මේ අනුව බලන විට මෙහි මුලින් තිබු ගසද 1811 පමණ වන විට අවුරුදු 100 කට වඩා වැඩි නැත. 1898 ධර්මපාල තුමා මෙහි යනව විට සිටවා ඇති බෝධියට අවරුදු 20ක් පමණ ඇත්තේය. අවුරුදු 20 ක පමණ ගසකුත් අවුරුදු 2000 වැඩි ගසකුත් අතර වෙනස අඳුනාගන්නට බැරි තරමට ධර්මපාල තුමා උපතින්ම අන්ධයෙකුව සිටියාද?අප අසා ඇත්තේ රෑ වැටුණු වලේ මිනිසුන් දවල් නොවැටෙන බවය. මට නම් පෙනෙන්නේ  මහා දවල් ගිනි මධ්යනයේ ධර්මපාල තුමා වලට වැටී ඇති බවය. එයද තනියම නම් නොවේ හෙළ ජාතියම වලට ඇදගෙනය.තව කොතෙක් කලක් ලෝකයා රවටන්නද? සැමදා සැමකල්හි සැවොම නොරැවටෙති. ඇදගෙන නොනාති. මේ 21 වන සියවසද ගෙවී දශකයකුදු ඔබ්බට ගිය කාලයයි.
මෙම කොමිෂන් වාර්තාව මට ලබා දීම සම්බන්ධයෙන් එංගලන්තයේ පුරාවිද්‍යා ගවේෂක ටෙරී පෙල්ප් මහතාට මාගේ ස්තූතිය හිමිවේ. ඒ මහතා මෙහි පිටපත් ලබාගෙන ඇත්තේ ඉන්දියාවෙනි. (Dept. of Rev &Agri., Proc. Nos 22-35; Oct 1898; Pt. B. File No 13of 1898
Serial No18) 
මේ සම්බන්ධයෙන් ටෙරී පෙල්ප් මහතා මට දන්වන ලද  දෙයද වැදගත් බැවින් මෙසේ ලියා දක් වමි.
 මෙම ලිපි ලේඛන ඇමරිකාවේ හෝ යුරෝපයේ (ලන්ඩනයේ ඉන්දියානු පුස්තකාලයේද) නැත. එම නිසා ඔහු  කොපියක් වොෂින්ටනයේ කොන්ග්‍රස් පුස්තකාලයේද,  ලන්ඩනයේ ඉන්දියානු පුස්තකාලයේද තබා තිබේ. මේවා තිබු එකම ස්ථානය වී ඇත්තේ ඉන්දියාවේ India Office Library and the National Archives of India හිය. මෙවැනි ලේඛන විදේශිකයකුට ලබා ගැනීම අතිශයින්ම අපහසු කාර්යයකි. එම නිසා  ඔහුට මේවා ලබාදෙන්නට  පෙර ඉන්දියාවේ VIP කෙනෙකුගේ අවසරයකුත් තානාපති කාර්යාලයේ අවසරයත් ලබාගන්නට සිදුවුණ බව කීය.  මේවා පොදු ජනතාවගෙන් මෙන්ම උගතුන්ගෙන්ද ඈත්  කර රහසිගතව තබා ගැනීම ඉන්දියාවේ උත්සාහයයි. මෙම ලේඛන එලියට ගෙන සත්‍ය එලි කිරීම කල යුතුය. එහෙත් එය එතරම් පහසු කාර්යයක් නොවේ.
එමෙන්ම කවුරුන්හෝ වේවා යටත් විජිත යුගයේ බුද්ධ ශාසනයට වංචාවක් කර ඇත්නම් එය එලි කිරීම අපගේ යුතකමක් බවත් බුදුසසුන මුල් යුගයේ සිටම මහත් වෙහසක් දරා රැක ගත්තේ සිංහල ජාතිය බව පෙල්ප් මහතා විසින් මට කියන ලද ප්‍රකාශයන් අගය කොට මම සලකමි.



සටහන සුභාෂිනී කුමාරි

9 comments:

  1. අති විශිෂ්ඨ ලිපියක්... ඉතාමත් කාලෝචිතයි හිරාන්...

    ReplyDelete
  2. I've been surfing online more than 3 hours as of late, yet I never discovered any fascinating article like yours. It is pretty worth enough for me. Personally, if all webmasters and bloggers made excellent content material as you probably did, the internet can be much more helpful than ever before.

    My site - basset hound information

    ReplyDelete
  3. මේ වන විට මෙම වාර්තා අත් පත් කරගෙන ඇති ආයතන
    List Of Recipients
    The National Archive of India
    The National Library of India
    The British Museum
    The British Library
    The Library of Congress, Washington, USA (together with copies of references cited)
    University of Washington (prof.Richard Salmon)
    Royal Asiatic Society, London
    University of Oxford (Bodleian Library)
    University of Oxford (Indian Institute)
    Oxford Center for Buddhist Studies
    University of Cambridge Library
    Center of South Asian Studies, Cambridge
    School of Oriental and African Studies, London University
    Berlin State Library (Staatbibliothek zu Berlin)
    The National Library of Scotland
    The National Library of Wales
    The National Library of Ireland
    University of Durham
    University of Kelaniya (Institute of Pali and Buddhist Studies(මේවා වසන් කරන්නේ ඇයි ?)
    World Buddhist Sangha Council, Taiwan
    World Fellowship of Buddhist, Bangkok
    Director- General, Archeological Survey of India







    ReplyDelete
    Replies
    1. Yes, This list was given me by Mr. T. Phelp Of Englad

      Delete
  4. මා මෙතෙක් දුටු ඉතාමත් වැදගත්ම කරුණු සහිත ලිපිය මෙයයි. ඔබගේ මෙම කැපවීම සමස්ත බෞද්ධ ජනතාවගේම පැසසුමට ලක්වන කාලය වැඩි ඈතක නොවන බව විශ්වාස කරමි.

    ReplyDelete
  5. හෑගොඩ පොඩි හාමුදුරුවෝ- මහා බෝධිය මෙයට වඩා දැනුවත්ව බුද්ධිමත්ව කටයුතු කල යුතුය.

    ReplyDelete
  6. සාක්ශි නොමැති බව පවසමින් තමන්ගේ නොදැනුවත්කම ඔස්සේ කරන ප්‍රකාශයන් වලින් මුළු මහත් ජාතියක් විනාශයට වල කපන නූතන පුරාවිද්‍යා චක්‍රවර්තීවරු, මහාචාර්‍ය, ආචාර්‍ය පට්ටම් ගහගෙන අනුන් කියපු දෙයක් කටපාඩම් කරගෙන ලෝකෙට පේන්න පුරාජේරු දොඩවන ඊනියා උගතුන්ට නියම ලෙසටම ගහපු අතුල් පාරක් ලෙසයි මම නම් දකින්නෙ.

    අතිසාර්ථක ලිපියක්. සාක්ශි සාධක මුලාශ්‍ර සියල්ලම සමඟ ඔබ ඉදිරිපත් කරන ලද ගවේශණාත්මක ලිපිය පුහුතර්ක ඉදිරිපත් කරන අඳබාල ඊනියා ගවේශකයන්ට හා ඉතිහාසඥයින්ට නියම ආදර්ශයක්.

    අඩුම තරමින් රොබර්ට් නොක්ස් විසින් 1647 දී ලියන ලද An Historical Relation of the Island Ceylon පොතවත් ඔය ඉතිහාසඥයින් සිහියෙන් කියෙව්වානම් තත්වය මීට වඩා වෙනස් වීමට තිබුණි. අක්‍රමවත් රාජ්‍ය පරිපාලන ක්‍රියාවලියක් තුල අලුතෙන් යමක් සෙවීමට රාජ්‍ය නිලධාරීන්ට අවශ්‍යතාවයක් ඇති නොවී කම්මැලි අපත ජාතියක් වීමේ ගෞරවයත් අනිවාර්යෙන්ම ඉංග්‍රීසීන්ට ලබා දිය යුතු බව මතක් කරමි.

    ඔබලාගේ කර්තව්‍යයට ජය ශ්‍රී.
    සියළු උත්සාහයන්ගේ ඵල ලැබෙන කාලය වැඩි ඈතක නොවේ.
    සං-කල්ප විනාශය ආරම්භය මෙයයි. :)

    ReplyDelete
  7. This is one of the best articles that based on true facts which show the credibility of "archaeological scholars" those has written history of Buddhism. Now it is high time SriLankan authorities to conduct more wider research on this matter. I greatly appreciate S. Kumari's extensive research on finding historical evidence from numerous credible resources to uncover truth from lies.Please continue your good work.

    Lakshman

    ReplyDelete