Wednesday, January 16, 2013

මහා විද්‍යාඥ කනින්හැම්ගේ නිගණ්ඨ කතා

මෙයට මාස කිහිපයකට පෙර  ඇලෙක්සැන්ඩර් කනින්හැම් නම් මාතෘකාව රට පුරා ප්‍රධාන මාතෘකාවක් වීය. ඔහු විසින් සොයා නොගන්නා  ලද දෙයටත් ගරු නම්බු දීමට ඇතැමුන් පෙළඹින.  ඒ ඔවුන්ගේ පොත් පත් නොකියවා ගැනීමේ වරද මිස අන් කවරක හෝ නොවේ. ලංකාවේ ප්‍රථම අගමැති මහාමාන්‍ය D .S . සේනානායක මහතා වියතෙකි. එතුමා පවසා තිබුනේ අනගාරික ධර්මපාල යනු පිස්සෙකු බවය. එතුමා වැනි නායකයින් අකාලයේ දැයෙන් සමුගත්තේ හෙළ බෞද්ධයාගේ මහා අවාසනාවකට යයි දැනේ.

ඇලෙක්සැන්ඩර් කනින්හැම් සත්‍ය වශයෙන් සිය කැනීම් වලින් සොයා ගත්තේ මොනවාද, බුදු දහම ගැන දැන  සිටියේ මොනවාද  , බුද්ධශාසනය ගැන ගොඩනැගුවේ මොනවාද යන්න විමසා බලමු. මේ සදහා පාදක කරගන්නේ ඔහු විසින්ම ලියනලද The Bhilsa Thopes, The Stupa of Bharhut  සහ ඔහු  විසින් Journal  of Asiatic Society හි පල කරන ලද ලිපි පමණකි. ඔහු විසින්ම ලියන ලද පොත පත පමණක් උපයෝගී කරන ලද්දේ කනින්හැම්  කරන ලද කැනීම් සම්බන්දයෙන් බොහෝ මුසාවාද අන් අය  එකතු කර ඇති බැවිනි

කනින්හැම් යනු කවුරුන්ද?
ඇලෙක්සන්ඩර් කනින්හැම් බෞද්ධයාට වැදගත්  වන්නේ යටත් විජිත යුගයේ බුදුන්වහන්සේ ඉන්දියාවට උරුම කිරීම සඳහා පිඹුරුපත් ලියු නඩයේ නායකයා බැවිනි. එකල බුදුන්වහන්සේ ඉන්දියාවේ උරුමයක් බව කිසිවකු හෝ විශ්වාස නොකළේය. එයට කදිම උදාහරණයක් තබන්නේ මහත්මා ගාන්ධි තුමාය. මහත්මා ගාන්ධි ප්‍රසිද්ධියේ පවසා තිබුනේ ඔහු කිසි දිනක බුදු කෙනෙකු ගැන හෝ බුදු දහමක් ගැන අසා නැති බවත්, බුදුන්ගැන බුදු දහම ගැන අසා දැන ගත්තේ එඩ්වින් අර්නෝල්ඩ් විසින් ලියන ලද The Light of Asia නම් කෘතියෙන් බවය. ලංකාවේ පවතින ආප්තෝපදේශයක් වන කට බොරු කිව්වත් දිව බොරු නොකියයි යන්න සිහි ගැන්වේ. කනින්හැම් උපත ලබන්නේ 1814 ජනවාරි 23 වන අතර ඔහු මිය ගියේ 1893 නොවැම්බර් 28 දාය. ඔහුගේ පියා ලෝක පුජිත කවියකු වන ඇලන් කනින්හැම්ය. ඔහු මුල් යුගයේ ක්‍රිස්ට් රෝහලේ අධ්‍යාපනය ලබා නර්ස් කෙනෙකු ලෙස සේව්‍ය කල අතර ඉන්පසු ඔහු M .E .I . පෞද්ගලික ආයතනයේ විද්‍යාලයෙන් ඉගෙන බෙංගාල ඉංජිනේරු ආයතනයට බැදී වයස 19 සිට අවුරුදු 28 ක් යටත් විජිත යුගයේ ඉන්දියාවේ හමුදා සේවයේ රැකියා  කළේය. 1833 දී James Princep සමග මුණ ගැසීමෙන් පසු ඔහු පුරා විද්‍යා කැනීම් සදහා යොමු විය. කනින්හැ සහ චාර්ල්ස් ජෝන් කැනින් අතර සිදුවූ සාකච්චාවෙන්  අනතුරුව ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා කැනීම් ව්‍යාපෘතියක අධයක්ෂ වරයා ලෙස 1861 සිට 1865 දකවා වැඩ කළේය. .1865 ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා කැනීම් අතරමග නැවතුන අතර ඔහු 1866 දී ඉන්දියාවෙන් පිටවී ලන්ඩන් හි  දිල්ලි සහ ලන්ඩන්  බැංකුවල සේවය කර නැවත 1870 දී ඉන්දියාවට පැමිණ ඉන්දියාවේ පුරා විද්‍යා අධ්‍යක්ෂක ලෙස පුරා විද්‍යා කටයුතු සදහා යොමු විය.  1867 දී ඉන්දියාවේ කරන ලද පුරා විද්‍යා කටයුතු වෙනුවෙන් ඔහු නයිට් පදවියෙන් පිදුම් ලැබීය. 1885 දී විශ්‍රාම ගැනීමෙන් අනතුරුව ඔහු නැවත ලන්ඩනයට පැමිණියේය.

කනින්හැම්ගේ  බුදු දහම
බෞද්ධයන් විසින් ප්‍රදර්ශනය කරන ශාක වන්දනාව පුරාතන ඉංග්‍රීසින්ගේ, සහ පුජකවරුන්ගේ ඕක් ගස පුජනීයත්වයෙන් සලකා කටයුතු කිරීමේ ප්‍රතිරුපනයක්  බව සීතමි. බ්‍රාහ්මනවරුන්. බෞද්ධයන්, පුරාතන බ්‍රිතාන්‍ය පුජකවරුන් එක ශරීරයකින් තවත් ශරීරයකට ආත්මය ගමන් කිරීමක් විශ්වාස කරන ලදී. බෞද්ධයන් විසින් බුදුන් වැඳීම බ්‍රිතාන්‍යයේ වේල්සයේ වැසියන් buddravas නම් යහපතේ දෙවියා වැඳීම බොහෝ විට එකම දෙයක් විය යුතුය. මගේ අධ්‍යනයන් ප්‍රධාන ලෙස සීමා කරනු ලබන්නේ ක්‍රි.පු. 545 පිරිනිවන් පෑ අවසාන ලෙස බුදු වූ ශාක්‍ය මුණි විසින් උගන් වනු ලබන ආගම් විශ්වාසයන් කෙරෙහිය. ඒ එසේ වූවද ඉන්දියාවේ පමණක් නොව මුළු ලෝකයේම ආර්යයන් ව්‍යාප්තවූ රටවල පැරණි බුදු දහමක් තිබේ. ශාක්‍ය මුනිට පෙර සිටි කකුසඳ, කෝනාගමන,කාශ්‍යප බුදු වරුන්ගේ විශ්වාසයන් සහ ඇදහිලි වේදයේ ඉගැන්වෙන වන්දනා විධි හා  සමකාලයට අයත්ය. වේදය සහ ප්‍රාථමික බුදු දහම අතර වැඩි වෙනසක් නැත. ස්වභාව ධර්මය වන්දනා කිරීම බ්‍රාහ්මණ ආගමේ ප්‍රද්කා (pradka ) ලෙසත් බුදු දහමේ ධර්මය සහ ප්‍රඥා ලෙසත් හදුන් වයි. යුරෝපයේ පැරණි බුදු දහම තිබු බවට සොයා ගත හැක. උදාහරණ ලෙස කනින්හැම් මෙසේ දක්වයි. සතියේ 4 වන දිනය (යුරෝපයේ සතිය ආරම්භ වන්නේ ඉරිදාවෙන්ය.) රෝමානුවන් Dies Mercuri ලෙසත් හින්දුන් buddravar
ලෙසත් දක්වයි. Maja යනු ග්‍රීකයන් ගේ මවය. මායා යනු ඉන්දියාවේ බුදුන්ගේ මවය. (v - v iii , Bhisa Thopes )

(මේ සම්බන්දයෙන්  පැවසිය හැකිවන්නේ මෙසේය. සියලු බුදුවරයන්වහන්සේලා දේශනා කරන්නේ එකම දහමකි.  එම දහම අතීත වර්තමාන, අනාගත යන තුන් කලටම එකම දහමකි. බුදුදහමේ ප්‍රාථමික, නව බුදු දහම කියා දහමක් නොමැත. බුදුන්වහන්සේ නමකගේ උප්පත්තිය සිදුවීමක් ගණනේ එම දහමෙහි  විකාශනය සිදුවන්නක් නොවේ. බුදු දහම යනු ශාක වන්දනාවක් හෝ සොබා දහම වන්දනාවක්  නොවේ. බුදුදහම යනු චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධ කර නැවත ඉපදීම බිඳ දැමීමය. ඒ සදහා ගමන් කලයුතු  ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයක් සියලු බුදුන්වහන්සේලා දේශනා කරනු ලැබේ. මෙය බුදු දහමේ පමණක් උගන්වන්නකි. එබැවින් වේදය යනු කිසිසේත්ම බුදු දහම නොවේ.  කනින්හැම් කියන පරිදි  බ්‍රාහ්මණ සහ අන්‍ය ආගම් මෙන් එක ශරීරයකින් තවත් ශරීරයකට  ගමන් කරන ආත්ම සංකල්පය බුදු දහමින් ප්‍රතික්ෂේප කරයි. සත්ත්වයකු ගේ අතීත භවයේ මරනාසන්න චිත්තයයන්ට අරමුණු වූ කර්මය, කර්ම නිමිත්ත,ගති නිමිත්ත යන තුන අතරෙන් එක දෙයක්  අරමුණු කොට ඊළඟ භවයේ පලවන සිත උපදී. ඒ පලවන සිත ඉපදීමෙන් සත්වයා  උපන්නේ හෝ නව භවයට පැමිණියේ  යයි කියයි. අතීත භවයත් නව භවයත් සම්බනන්ධ කරන මේ සිත ප්‍රතිසන්ධි චිත්තය වේ. එක සිරුරකින් තව සිරුරකට ගමන් කරන ආත්මයක්  නැත. සතියේ 4 වන දිනය යොදා ඇත්තේ බුධ ග්‍රහයා අනුව මිස බුදුන්  සිහිවීමට නොවේ. Mercuri ලෙස හඳුන්වන්නේ බුධ ග්‍රහයාය. නම් දෙකක අකුරක් සමාන වූ පලියට මාජා හෝ මායා යනු එක කෙනෙකු නොවේ. එමෙන්ම එකම නම ඇති මනුෂ්‍යයෝ මේ ලෝකයේ  කොතෙකුත් සිටී. මේ මහා විද්‍යාඥයා  ගේ බුදු දහමේ දැනුම  ගැන අපට ඇතිවන්නේ මහත් සන්වේගයකි.මක් නිසාද යත් යටත් විජිත යුගයේ  අපට බෞද්ධ ඉතහාසය ලියා දුන්නේ මේ අය  නිසාය. එහෙත් මීටත් වඩා සංවේගයක් ඇතිවන්නේ මේ අය මහා විද්‍යාඥයන් කියා කර පින්නා ගෙනයන අපේම බෞද්ධ ගිහි පැවිදි අය කෙරෙහිය.)

මධ්‍යම ඉන්දියාවේ භිල්සා අවට ඇති ස්තුප 1851 දී Cunningham  සහ ලුතිනන් Maisy විසින් විවුර්ත  කරන ලදී. භිල්සා අවට ඇති ස්තුප කාණ්ඩ 5ක් වේ. ඒවානම් සාංචි, සොනාරි, සත්ධාරා, භෝජ්පුර්, සහ අන්ද්‍ර (Andher ) යන්නය.
 

සාංචියේ ප්‍රධාන ස්තුපයෙන් ධාතු කිසිවක් හමුනොවුන බව පවසන Cunningham, එහි දෙවන ස්තුපයේ තිබී ගලින් නිමවන ලද පෙට්ටියක් හමුවූ බවත් එහි ධාතු අඩංගු මංජුසා 4ක් තිබුණු බව සඳහන් කරයි. එහි එක මංජුසාවක පහත සදහන් සෙල්ලිපි කොටා තිබුණු බව දක්වයි. මේවා ලියා තිබුනේ බ්‍රාහ්මීය අක්ෂර වලිනි.
 

සපුරිසස කොසිකිපුතස
සපුරිසස ගොටිපුතස
සපුරිසස මොගලිපුතස (  288 p, 289 p Bhilsa Topes)
සපුරිසස කසප ගොතාස සව හිමවතචරියස
සපුරිස මජිමස                          (287p Bhilsa Topes)
සපුරිසස මජිමස කොඩිනි පුතස (317p Bhilsa Thopes )

මේ අනුව මෙහි සපුරිසස මොගලිපුතස ලෙස දක්වා ඇත්තේ 3 වන සංගායනාවට මුලිකත්වය දුන් මොග්ගලී පුත්ත තිස්ස හිමියන් බවත් ඒ අනුව උන්වහන්සේගේ ධාතුද මෙම මංජුසාවේ අඩංගු බව Cunningham පවසනවා. එමෙන්ම 3 වන සංගායනාවෙන් පසු හිමවත පෙදෙසට ගිය දුත කන්ඩායමේ සිටි මජිම සහ කසප හිමි වරුන්ගේ දාතුද මෙහි ඇති බව දක්වනවා.
 

මෙලෙස භිල්සා අසල ස්තුප කැනීම් වලින් රැස් කරගත් සෙල්ලිපි අනුව Cunningham මේ ආකාරයේ විස්තරයක් අපට සපයා දෙනු ලබනවා.  3 වන සංගායනාවට සම්බන්ධ  මොගලී තිස්ස පුත්ත හිමියනේ ගේ ගුරු හාමුදුරුවන්ගේ නම ගොටිපුත්‍ර බවත් ගොටි පුත්‍රගේ පියා ගොටි නම් හිමි නමක් බවත් ගොටිහිමිගේ පියා කොඩිනි ලෙසත් දක්වා පහත දැක්වෙන ආකාරයේ පවුල් ගසක් ඇඳ දක්වා  තිබෙනවා. (පිටුව 293, Bhilsa Thopes )
      

මේ පවුල් ගස අනුව Cunningham විසින් ගොනු කරන ලද කරුණු මෙසේය.
1. මෙම සාංචි 2 වන ස්තුපයේ 3 වන සංගායනාව  මෙහෙය වූ මොග්ගලී තිස්ස පුත්ත තෙරුන්ගේ ධාතු තැන පත් කර ඇත්තේය.
2.මෙම මොග්ගලී තිස්ස පුත්ත තෙරුන්ගේ ගුරු හාමුදුරුවන්ගේ නම ගොටි පුත්‍රය. මේ මොග්ගලී තිස්ස පුත්ත තෙරුන්ගේ ගුරු හාමුදුරුවන් 3 වන සංගායනාවෙන් පසු හිමවත දර්ඩාබිසාර නම් පෙදෙසකට ධර්ම දූත සේවයේ ගොස්  ඇත. (317 p, Bhilsa Thopes)
3. ගොටිපුත්‍ර හිමියන්ගේ පියාගේ නම ගොටි බවත් ඔහුද හිමිනමක් බව පවසනවා.
4. ගොටිපුත්‍ර හිමිගේ පියාගේ සොහොයුරා වන මජ්ජිම හිමි සමග කසප හිමි 3 වන සංගායනාවෙන් පසු හිමවත පෙදෙසට ධර්ම දූත සේවයේ ගොස්  ඇත.
Cunninghamගේ මෙම කරුණු වල සත්‍ය අසත්‍යතාවය සැබෑ බෞද්ධ ඉතිහාසය මගින් විමර්ශනය කර ගත හැක්කේය.
1. ?
2. 3 වන සංගායනාව  මෙහෙය වූ මොග්ගලී තිස්ස පුත්ත තෙරුන්ගේ ගුරු හාමුදුරුවන්ගේ නම ගොටි පුත්‍ර නොවේය. උන්වහන්සේගේ ගුරු හාමුදුරුවන් 2 නමක් ඇති අතර ඒ දෙනමගේ නම සිග්ගව සහ චන්ඩවජ්ජිය. ගිහිකල 18 වන වියේදී තම නිවසේදී සිග්ගව තෙරුන් ගෙන් බන අසා පැවිදිවන මොග්ගලී හිමි  නොබෝ දිනයකින් සෝවාන් වන්නේය. ඉන් අනතුරුව අභිධර්මය ඉගෙනීම සදහා සිග්ගව හිමියන් විසින් මොග්ගලී හිමිව චන්ඩ වජ්ජි හිමි වෙත යවන්නේය.මොග්ගලී පුත්ත තිස්ස හිමිගේ ගුරු හාමුදුරුවන් දෙදෙනාම 3 වන සංගායනාව වන විට ජීවත් නොවුණු අතර 2 වන සංඝායනාව සිදුවනවිට මෙම දෙනමගේ වයස අවුරුදු 18 බැවින් උන්වහන්සේලා දෙනම 3 වන සංගායනාව තෙක් ජීවත් වුවා නම් වයස් 136 ක් විය යුතුය.  එමෙන්ම 3 වන සංගායනාවෙන් පසු දර්ඩාබිසාර නම් පෙදෙසකට ධර්ම දුත කණ්ඩායමක් යවනු ලැබූ බව කිසිදා අසා නැත්තෙමි.
3.මොග්ගලී තිස්ස හිමිගේ ගුරු හාමුදුරුවන්ගේ පියාගේ නම ගොටි නොවේ. මෙම හිමිවරුන් දෙදෙනාගේ පියවරුන්ගේ  නම්ද සිග්ගව සහ චන්ඩවජ්ජිය. මේ දෙදෙනා අමාත්‍යවරුන්ය. එසේ නොමැතිව Cunningham කියන පරිදි මොග්ගලී තිස්ස හිමිගේ ගුරු හාමුදුරුවන්ගේ පියා හිමි නමක් නොවේ.
4.  3 වන සංගායනාවෙන් පසු මජිම නම් හිමි නමක් හිමවත රටට ධර්මය රැගෙන ගිය බව සැබෑය. නමුත් Cunningham ගේplate   ලියා ඇත්තේ නම් 'හිමවත චරියස' නොව හෙමවතිචරියස කියාය. කෙසේ වෙතත් මජිමහිමි  මොග්ගලී පුත්ත හිමිගේ ගරු හාමුදුරුවන්ගේ පියාගේ සොහොයුටකු වීම පිළිගත හැක්කක් නොවේ.
මේ අනුව අපට පැහැදිලිවන කරුණ නම් මේ සාංචියේ භෂ්මාවශේෂ තියෙන්නේ 3 වන සංගායනාවට මුලික වූ මොග්ගලී පුත්ත තිස්ස හිමියන්ගේ හෝ හිමත රටට ගිය දුත කණ්ඩායමේ කිසිවකුගේ හෝ නොවන බවය .

එමෙන්ම මෙහි ඇති ගොටිගේ පියාවන කොඩිනි ගේ නම අනුව ඔහු කොන්ඩඤ්ඤ රහතන්වහන්සේගේ පරම්පරාවෙන් එන කෙනෙකු ලෙස Cunningham සිතන බව පවසනවා. මෙහෙමත් ඉතිහාසය ලිවිය හැකිද? මෙහි ඇති සපුරිස යනු සත්පුරුස යන්නය. මෙම සපුරිස වචනය සදහා Cunningham දී ඇති වචනය නම් නිවන් අවබෝධකරගත් යන්නය. සියලු රහතන්වහන්සේලා සත්පුරුෂයන් බව සැබෑය. එහෙත් සියලු සත්පුරුෂයෝ නිවන් අවබෝධ කරගත් අය නොවෙති. වඩාත්ම විහිලුව නම් කොඩිනි හැදින්වීමටද සපුරිස යන නම යොදා තිබෙන අතර කොඩිනි යනු ගිහියකු මිස හිමි නමක් නොවීමයි. ලංකාවේ නම් සෙල්ලිපි වල හිමිවරු හැදින්වීම සදහා තෙරහ තෙරශ යන වචන යොදා තිබෙනවා.
සොනාරියේ 2 වන ස්තූපයේ තිබී ආලබගිර නම් තැනැත්තකුගේ භෂ්මාවශේෂ සොයාගෙන තිබේ. (සපුරිසස ආලබගිර 318p Bhilsa Thopes).
මේ සම්බන්ධයෙන් විස්තරයක් ගෙන එන Cunningham අලවි නගරය බුදුන්ගේ ධාතු තැන්පත් කර ඇති නගර 8න් එකක් බවත් අලවි යන නම ආලබගිරස යන නමින් බින්දී ආ එකක් විය හැකි බවත් සාංචියේ දෙවැනි ස්තුපයේ අපගිර නම් කෙනෙකුගේ භෂ්මාවශේෂ හමුවූ බවත් අපගිර සහ ආලබගිරි යනු එක පුද්ගලයකු විය හැකි බවත් පවසයි. Conningham ඉතිහාසයන් ගොඩනගන්නේ අපුරු පදනමක සිටය.

සංචියේ 3 වන ස්ථුපයේ  සහ සත්ධාරා ස්තුපයක තිබී සරි පුතස සහ මහමොගලංස නමින් නම් කරන ලද භෂ්මාවශේෂ සහිත මංජුසා 2ක බැගින් හමුවී තිබෙනවා. මෙහි ඇත්තේ සැරියුත් මුගලන් දෙනමගේ ධාතු බව Cunningham පවසනවා. මොගලී පුත ලෙස ලියා ඇති මංජුසාවේ තිබුනේ 3 වන සංගායනාවට මුලික වූ මොග්ගලී තිස්ස පුත්ත හිමියන්ගේ ධාතු නොවන බව මැනවින් සනාත වන නිසා නම් වල සමාන කමක්  වූ පමණින් මෙහි ඇත්තේ  සැරියුත් මුගලන් දෙනමගේ ධාතු බව ස්ථීරවම කියා නොහැක. විශේෂයේ මුගලන් තෙරුන් මහා මොගලංස ලෙස හැඳින්වුයේ මන්ද යනු විමසා බැලීම වටී.

භෝජ්පුර් හි 3 වන ස්ථුපය  විවුර්ත කලවිට පියනක් සහිත මැටි බඳුනක් තිබු බව පවසන Cunningham එහි ''මුන්'' කියා ලියා තැබුණු බව පවසයි. එහි බ්‍රාහ්මීය අක්ෂර ''මු '' සහ එයට දකුණු පැත්තේ
උඩින් තිතක් තියා තිබේ. (333p Bhilsa Thopes ). මෙය විශේෂ දෙයක් බවත්  ''මුන්'' යනු බුදුන් හැදින්වීමට පමණක් භාවිතා කර විශේෂ නමක් ලෙස Cunningham දක්වා තිබේ. බුදුන්වහන්සේව ''මුන්'' කියා ආමන්ත්‍රණය කරනවා කිසි දිනක අසා නැත්තෙමි. මුන් කියා ධාන්‍ය වර්ගයක් සහ ඇතැමුන් කෝප වූ විට පුද්ගලයන් හැඳින්වීම සදහා මෙම නම යොදා ගන්න බවක් නම් දනිමි.  මෙම මැටි බඳුනේ වූ මංජුසාවේ දුවිලි පමණක් තිබුණු බව Cunningham පවසයි. එය එසේ වුයේ බෞද්ධයන්ගේ වාසනාවටය, මෙහි භෂ්මාවශේෂ තිබුනේ නම් අදටත් බුදුන්ගේ ධාතු කියා අපට වන්දනවා නොඅනුමානය.

භෝජ්පුර් වල තවත් ස්තුපයක ධාතු තිබු මංජුසාවක පතිතෝ කියා ලියා තිබු බවත් මෙය අතිශයින්ම සුවිශේෂ බවත් දක්වයි. භික්ෂුන් නමක් විසින් විනය විරෝධී දෙයක් කලවිට තත්වයෙන් පහත හෙලනු ලැබේ.මෙසේ ඇවතට පත්වූ හිමි සම්බන්ධයෙන් විනය විභාගයක් තියා එය සමතයකට පත් කරන්නට පෙර මෙම හිමි මියගොස් ඇති බව Cunningham කියයි. එම හිමි නම මිය යන්නට පෙර උන්වහන්සේගේ ඉල්ලීම පරිදි එසේ භෂ්මාවශේෂ සහිත මංජුසාවේ එම වචනය කොටා ඇති බවත් එසේ ඉල්ලීමට තරම් අපවත් වූ හිමි නිහතමානී වී ඇති බවත් ඔහු තව දුරටත් පවසයි. (p 335- 336 Bhilsa Thopes)විනය පිටකයේ වචන අහුලාගෙන පටිච්චිත යන්න භෂ්මාවශේෂ බඳුනේ ඇති පතිතෝ යන්නට Cunningham ගලපා ගත්තේ එලෙසය. Cunningham විසින් කියන ආකාරයට මෙම හිමි නම නිහතමානී වූවානම් උන් වහන්සේගේ නමද එහි කොටා තිබිය යුතුය.මෙම විහිලුව Cunningham ගේ තවත් හුදු නිර්මාණයක්ම පමණි.  එමෙන්ම භෝජ්පුර්වල මහා ස්තුපය වටේට ගොඩනැගිලි 3ක් තිබී ඇති බවත් එහි අත්තිවාරම් පමණක් ඉතුරු වී ඇති බව පවසන Cunningham මේවා සිද්ධ- ක මකාන්  ලෙස නම් කර ඇති බැවින් මේවා ශාන්තුවරයන්ගේ ගෙවල් (saints  houses)ලෙස කියන Cunningham  සිද්ධ යනු බෝධිසත්වයන් ඇමතීම සඳහා භාවිතා වන  නමක් බැවින් මෙම ගෙවල් බෝධිසත්ත්ව වරුන්ගේ වාසස්ථාන බව කියයි. (p 328 Bhilsa Thopes) ගොතම බුදුන්ට කුමාර කාලයේ සිද්ධාර්ථ යන නම තැබූ පමණට සියලු බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේලා සිද්ධ ලෙස හඳුන්වන්නේ නැති බව Cunningham නොදැනීම කනගාටුවට කරුණකි. Cunningham භිල්සා අසල ස්තුප වල තිබී සොයා ගත්  දාතු ලෙස, සත්පුරුෂයන් වන කොඩිනි, කොඩිනිපුත, ගොටි , මජිම, ගොටිපුත, කකනය ප්‍රභාසන්, භණ්ඩුක, සුභාහිත,වච්චි සුවිජියාත, වච්චි පුතා, කසාප ගොතස,  මහා මොගලංස, සරි පුත යන අයගේ වන්නේය

cunningham පවසන්නේ ත්‍රිවිධ රත්නය යනු බෞද්ධයන්ගේ ප්‍රධාන සංකේතයකි. (Tri Rathna / Tripple Gem ) ත්‍රිවිද රත්න සංකේතය බෞද්ධයෝ බොහෝසෙයින් ඇලුම්කරණ ආභරණයක් වන අතර කාන්තාවන් කනේ පළදින කරාබු සඳහා භාවිතා කරන්නකි. මාලයේ මැද  කොටසේ කොටස් තුනක් සහිත කුන්දලාභාරණය (pendent ) පලදින්නේ සහ පොටවල් තුනක මාලයක් pendent 3ක් සහිතව පලදින්නේ ත්‍රිවිද රත්නය පෙන්නුම් කරන්නට බව cunningham තවදුරටත් පහදා දෙයි. ඔරිස්සාවල අතිශයෙන් වන්දනාමානට ලක්වූ ජගනාත් (Jaganath) ඔහුගේ සොහොයුරා සහ සොහොයුරිය පෙන්නුම් කරන නිර්මාණයක්  තිබේ. මෙම රුපය නිසකයින්ම ත්‍රිවිද රත්නය පදනම්  කරගෙන පැවත එනන්නෙකි. මෙම අදහස Cunningham ට පැමිණියේ 1851සාංචි ස්තුපයේ ත්‍රිවිද රත්න සංකේතය සංකේතය (ජගනාත් ඔහුගේ සොහොයුරා සහ සොහොයුරිය) සොයා ගත් දා පටන් බව ඔහු පවසයි. මෙම ඔරිස්සාවල ජගනාත් ගේ රුපයේ ක්‍රිෂ්නාගේ ධාතුවක් තිබෙන බව ලෝකයා පිළිගත් මතය උවද බ්රාහ්මින්වරුන් තමන්ගේ දෙවිවරුන්ගේ භෂ්මාවශේෂ වලට වදින්නේ නැති බැවින් මෙම ඔරිස්සා වල ඇති ජගනාත් ගේ රුපයේ ඇති ධාතුව බුදුන්වහන්සේගේ බව නිගමනය කරන බව Cunningham පවසා තිබේ. ( p 111, The Sthupa of Bharhut )

හින්දුන්ගේ රාමා භාරතයේ පලවා හැරීම සහ යලි භාරතයට පැමිණීම යන කරුණු ඇතුලත් රාමා සිතා කතා වස්තුව ඇතුලත් bharhut හි පිළිබිඹු කර  ඇති දස රථ ජාතකය බෞද්ධ ජාතක කතාවක් නොවන බවවත් යටත් විජිත යුගයේ අපට බෞද්ධ ඉතිහාසය සොයාදුන් මේ මහා විද්‍යාඥයා නොදැනීම විහිළුවට කරුණකි.

Bharhut හි උතුරු ගේට්ටුවේ කුපිර යක්කෝ, අජකාලක යක්කෝ, චන්ඩ  යක්ෂනී යන රූපයන් නිර්මාණය කර තිබේ. දකුණු ගේට්ටුවේ විරුඩකෝ යක්කෝ, ගන්ගිටෝ යක්කෝ, චකවකෝ නාග රාජා අඹා තිබේ.බටහිර ගේට්ටුවේ චිලොමා යක්කෝ, සිරිමා දේවතා, සහ සුපවසො යක්කෝ ඇඳ තිබේ, නැගෙනහිර ගේට්ටුවේ සුදසව යක්කෝ නිර්මාණය කර තිබේ. උතුරු ගේට්ටුවේ ඇති කුපිර යක්කෝ යනු කුවේර බව Cunningham පවසයි. Cunningham  පවසන පරිදි පුරාන වලට අනුව කුවේර යනු වෛශ්රාවණ (Iravira ) ගේ පුතාය. පුලස්තිගේ මුණු පුරෙකි. කුවේර ගැන රිජ් වේදයේ කිසිවක් සඳහන්  කර නොමැත. එහෙත් ඔහු ග්‍රීක කතා වස්තුවලින් සොයා ගත හැක. ඔහු මෙසේ පහදා දෙනු ලැබේ.ප්ලුටෝස් (Ploutos ) යනු සමුර්ධියේ/ධනය අධ්පති ග්‍රීක දෙවියාය. ඔහු Isain (Demeter ) ගේ පුතාය. කුවේර යනු  වෛශ්රාවණ එනම් පොලවේ අධිපති ගේ පුතාය. එබැවින් වෛශ්රාවණ සහ ග්‍රීක  Isain (Demete) යනු එක්කෙනෙකි. කුවේර යනු ග්‍රීක ප්ලුටෝස්ය. (11p. 21p The Sthupa of Bharhut ). එහෙත් කුවේර යනු ලංකාවේ උතුරු පරදේශය භාර රජ කෙනෙකු බවත් ඔහුගේ අගනුවර ආලක මන්දාව බවත් රුසියානු ගත්  කතුවරයකුවන A.V.Koltypin මහතාද Disappeared Iinhabitants of The Earth නම් පොතේ (hyperborea - Svarga -Jambudvipa. The world in which gods and demons lived) හි සදහන් කර තිබේ. එහෙත් මහා විද්‍යාඥයා මේවා නොදැන සිටීම කණගාටුවට කරුණකි. කෙසේ වෙතත් ජම්බුදීපය යනු මුහුදට යටවුනු රටක්  බව ලෝකයා දැන සිටි බවට මෙයින්ද සනාත වෙනවා.


Bharthut වල බෞද්ධ නොවන නිර්මාණද තිබෙන බව පවසන Cunningham ඒ එසේ උවද සාංචි  නම් ස්ථීරවම බෞධයන් සඳහාම වූ ස්ථානයක් බව පවසනවා. මේ සදහා ඔහු ගෙන එන්නේ අපුරු උදාහරණයකි. ලක්ෂ්මී දෙවගන නෙලුම් මලක වාඩිවී සිටින නිර්මාණයක් තිබෙන බවත්, එය ට්‍රිසාලා බිසව පිළිබිඹු කරන එක ආකාරයක් බවත් බවසනවා. ඇය නෙලුම් මලක් අතේ රඳවා ගෙන සිටී. ඇයගේ මුර දේවතා වන අලියකු පසෙකින් සිටින අතර මෙම අලියා සොඩෙන් වතුර ගෙන ඇය නාවන අයුරු පෙන්වයි.  ට්‍රිසාලා බිසව යනු මහාවීරගේ මව බවත්, මහාවීර අවසාන ජෛන පුජකගේ මව බවත් පවසයි. ජෛන ආගම කියන්නේ බුදු දහමද? ජෛන ආගම සහ  බුදු දහම වත් වෙන් කර ගත නොහැකි නඩයක් නේද බෞද්ධ ඉතිහාසය ලියා දී ඇත්තේ ? Cunningham,  Bharhut ස්තුප වලින් සමුවූ ධාතු ගැන කිසිවක් සඳහන් නොකරයි

ඉන්දියාවේ  බෞද්ධ ඉතිහාසය දැන සිටි පිරිසක් නොවීය. වික්ටෝරියා රැජින බෞද්ධ ඉතිහාසය දන්නාවූ කෙනෙකු ද  නොවේ. ඒ අනුව ජෛන ආගමත් බුදු දහමත් අතර වෙනස වත් නොදන්නා Alexander Cunningham ට ඉන්දියාවේ සහ බෞද්ධ ඉතිහාසය ලියා දීම සම්බන්දයෙන්  නයිට් පදවි ලැබීම ගැන  පුදුම විය යුතුද නැත. ඉන්දියාවේ නව විද්වතුන්, ඉතිහාසඥයින්  අද Alexander Cunningham ලියාදුන් ඉතිහාසය ප්‍රසිද්ධ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ වලදීම ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලබනුයේ පිට රැටියන් විසින් අටවා දී ඇති  ඉතිහාසය සාවද්‍ය බව දන්නා   නිසා සහ එසේ පවසන්නට  ඔවුන්ට කොන්දක් ඇති නිසාය. වාසනාවට ඉන්දියාවට මෙන්ම ලංකාවේද අද බුද්ධිමත් පිරිසක් බිහි වෙමින් පවතී.

Alexander Cunningham මහා විද්‍යාඥයකු බවත්, ඔහුට කිසිවක් වරදින්නේ නැති බවත් පසුගිය කාලයේ රූපවාහිනියට ගොඩවී මහා උජාරුවට ඇතැමුන් පවසනු ලැබුවා. මහා විද්යාඥයකු ලෙස පවසමින් තමන්ගේ කර පිටින් රැගෙන යන මේ සුදු මිනිසා මොහොතකට බිම තබා ඔහු විසින් පොත් පත් වල ලියා ඇත්තේ මොනවා දැයි කියවා ගත්තා නම් කොතරම් වටනේදැයි සිතේ.



(සටහන සුභාෂිනී කුමාරි)

13 comments:

  1. Hmm is anyone else encountering problems with the
    images on this blog loading? I'm trying to determine if its a problem on my end or if it's the blog.
    Any feed-back would be greatly appreciated.

    My blog post - How To Earn Free Money

    ReplyDelete
  2. Pretty nice post. I simply stumbled upon your weblog and wished to say that I have truly enjoyed surfing around your blog posts.
    After all I will be subscribing on your rss feed and I am hoping
    you write once more soon!

    Also visit my blog; how to make money online fast and free

    ReplyDelete
  3. I am extremely impressed along with your writing abilities as smartly as with the
    format on your blog. Is that this a paid subject matter or did you customize it
    yourself? Either way stay up the excellent quality writing,
    it's uncommon to see a nice weblog like this one today..

    my website - how to Make fake Money

    ReplyDelete
    Replies
    1. meka business ekak kiyalaa mata nam penenne na. campus eke undergraduates laa kandayamak waradunu ithihasaya niwaradi karanawa wage penenne

      Delete
  4. It's an awesome article designed for all the web users; they will obtain advantage from it I am sure.

    my site ... binary options strategies

    ReplyDelete
  5. excellent points altogether, you simply gained a new
    reader. What would you recommend in regards to your put up that
    you just made some days ago? Any sure?

    Feel free to surf to my web blog; Binäre optionen

    ReplyDelete
  6. හෑගොඩ පොඩි හාමුදුරුවෝ - අපි විදේස පොත පත දැක නැහැනේ . දැනුවත් කරනවට බොහොම පින් නෝනා මහත්තයෝ

    ReplyDelete
  7. 2013 04 .4 // අපි විදේශ පොත පත දැක නැහැනේ .දැනුවත් කරනවාට බොහොම පින් නෝන මහත්තයෝ//

    2013 .40 .23 .//ජාත්‍යන්තර පොත් කිය නොවන කෙනා නිකන්ම රැවටෙනවා//

    මේ හෑගොඩ පොඩිනමගේ ආකල්ප.

    ReplyDelete
  8. කනින්ම් හෑන් පිළිබදව කරන මේ විවේචනය ද පුරාවිද්‍යාවට අයත් දෙයක් වෙලා අවසන්. කනින් හෑම්ලාගේ අවශ්‍යතා සහ පදනම් තිබුනේ ආර්යවාදය මත.සහ ෆේගන් ආගමික සංකල්ප මත. ඒ ගෙවුන දශක ගණනාව තුළ තේරුම් අරන් තිබුණ දෙයක්.
    කනින් හෑම් ගේ යුගය ඉක්මවා පුරාවද්‍යාව දියුණු වෙලා තියනවා.ඒ පුරාවද්‍යාව තුළ සාංචියෙන් අගසව් ධාතු හමු වූ බව තහවුරු වෙලා තියනවා.(මම සුභාශීනී නෝනාගෙන් කාරුනිකව ඉල්ලා සිටිනවා තමන්ට අවශ්‍ය ආකාරයට පමණක් උදෘත යොදාගන්නේ නැතිව සමස්ථ ප්‍රකාශයම ඉදිරිපත් කරන්න කියලා. ) සාංචිය බෞද්ධ සිද්ධස්ථානයක් නොවේය කියන කාරනය තහවුරු කරන්නට උත්සාහ කිරීමද ඔබගේ කාර්ය.

    ReplyDelete
    Replies
    1. 3 වන සංඝායනා කරපු මොග්ගලී තිස්ස හිමිගේ ගුරුහාමුදුරුවන් හෝ පියාගේ නමවත් නොදැන තර්ක කිරීම විහිළුවක්, ලෝකයා කියන දෙය නොව කාලාම සුත්‍රය විමසා බලන්න.

      Delete
  9. දැන් ඩී එස් සේනානායක ධම්ම පාල පිස්සෙක් කියලා කියපු දේ ද අපි අදහන්න ඕන.නිදහස් අධ්‍යාපනයට විරුද්ධ වුන ,මහජන ආංඩුවක් බිහිවීම වලකන්න ඉංග්‍රිසි එක්ක අත්වැල් බැදගත්ත ,ඊනියා ජාතියේ පියා කියන දේ පිලි අරගෙන සැබෑ ජාතියේ පියාට පිස්සා කියලා අමතන්න කියලාද කියන්නේනේ

    ReplyDelete
    Replies
    1. https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10200661242109568&set=a.1075544924952.2012578.1116084507&type=1&theater

      Delete