Tuesday, July 17, 2012

ලුම්බිනි ආකෘතියේ බොරුව

අද නේපාලයේ ඇති ලුම්බිනි ආකෘතියේ අසත්‍ය කරුනු බොහෝමයකි. නමුත් ඉන් කීපයක් දැන් හෙලිදරව් කිරීමට බලාපොරොත්තුවන අතර ඉතිරිය ඉදිරියේදී පල කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙමි.
සිදුහත් කුමරුන් උපත ලැබූ ස්ථානය ලෙස අද බොහෝ දෙනා වන්දනා කිරීම සදහා නේපාලයට යාමට පුරුදු වී සිටී.බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් ආසියාව ආක්‍රමනය කිරීමට පෙර වනාන්තරයෙන් වැසී තිබූ මෙම ස්ථාන නැවත සොයා ගනු ලැබුවේ බ්‍රිතාන්‍යන් විසිනි. බ්‍රිතාන්‍යයන් ආසියාව ආක්‍රමනය කිරීමට පෙර අපේ බෞද්ධ ජනයාට පරිනිර්වාන සූත්‍රය අමතක වී පැවතීම ගැටලුවකි.

 කෙසේ වෙතත් වනයෙන් යට වී තිබූ නේපාලයේ ඇති පුදබිමේ තිබූ අශෝක ස්ථම්භයේ සදහන් කර ඇති ශිලා ලේඛනය මුලින්ම සොයා ගත්තේ ඉංග්‍රීසි ආණ්ඩුවට මුදලට වැඩකල ජර්මන් ජාතික Alois Fuhrer. මොහුගේ නම ඉතිහාස ගතවී තිබෙන නමකි. ඒ සුචරිතවත් චරිතයක් ලෙස නොව හොර තක්කඩියෙක්ගේ චරිතයක් ලෙසය.මීට පෙර සුභාශිනී කුමාරි සොයුරියගේ ලිපියේදී Alois Fuhrerගේ චරිතයෙන් වාර්ථාවූ සිදුවීම් කීපයක් සදහන් කරන ලදී. Alois Fuhrer විසින් සොයාගත් මේ නේපාලයේ සෙල්ලිපියේද බොහෝ ව්‍යාකූල තැන් සොයාගෙන තිබේ.මෙම සිදුවීම නිසාද ඔහුට හිමිවන්නේ සුචරිතවත් චරිතයක්නම් නොවන වග මතක් කල යුතුය. .Alois Fuhrer විසින් එම ස්ථානයේ කැනීම් කිරීමට වසර 12කට පෙර එම ස්ථානය V.A.Smith  මහතා විසින් පරික්ශාකර තිබේ. නමුත් ඔහුගේ වාර්ථාවලට අනුව එම ස්ථානයේ අශෝක ශිලාලේඛනයක් තිබී නොමැත. තව කරුනක් නම් අශෝක රජු විසින් කල අනිකුත් සෙල්ලිපි සමග සැසදූ විට මෙම සෙල්ලිපියේ අක්ශරවල වෙනස්කම් තිබේ. අශෝක රජුගේ වෙනත් සෙල්ලිපිවල අකුරු ලිවීමේදී වචන ඈත් නොකර එකට ලියා තිබිනත් නේපාලයෙන් හමුවන මෙම සෙල්ලිපියේදී පමනක් එම ක්‍රමය වෙනස් වී ඇත. එනම් මෙහි සෙල්ලිපිය ලිවීමෙදී එහි වචන ඈත් කිරීමක් ඇත. වැදගත්ම දෙයනම් මෙම සෙල්ලිපියේ ඇතැම් වචන වලට කිසිදු තේරුමක්ද නොමැති වීමයි.
නේපාලයේ ඇති ලිපිය








සම්මත අශෝක රජුගේ වෙනත් ලිපියක්

නේපාලයේ ඇති ලිපිය හා  දෙවන පිය පිය දසි ලාජා නම සදහන් වෙනත් ලිපියක් මෙහි දක්වා ඇත. අශෝක රජු වෙනත් ලිපිවලදී එක් ආකාරයකටත් නේපාලයේදී තවත් ආකාරයකටත් එසේම තේරුම් නැති වචන භාවිතාකරමින් මෙසේ ලිවීම මධ්‍යස්ථව සිතන ඕනම කෙනෙකුට සැකයට කාරනයකි.
ඒ නිසාම මෙම නේපාලයේ ඇති ලිපිය අශෝක රජුගේ නොව Alois Fuhrer විසින් කරන ලද ව්‍යාජ ලිපියක් බව අද වනවිට විද්වතුන් සොයාගෙන තිබේ.


කෙසේනමුත් නේපාලයේ ලුම්බිනිය තහවුරු කිරීමට ඇති එකම සාධකය මෙය නිසා මෙම ලිපිය ව්‍යාජ එකක් බව හදුනා ගැනීම යනු නේපාලයේ ලුම්බිනිය ව්‍යාජයක් බව සනාථ වීමය. ඇතැම් විට Alois Fuhrer  විසින් මෙම නේපාලයේ ලුම්බිනිය සනාථ කිරීමට වෙනත් සාධක නොමැති නිසාත් කෙසේ හෝ ලුම්බිනියක් සොයාගත යුතු නිසාත් මෙසේ අශෝක රජුගේ ස්මාරකයක් මුල්කරගෙන ව්‍යාජයක් ඇටව්වායැයි සිතිය හැක.මක්නිසාද ඔහුට නොසන්සිදෙන ආශාවක්ව තිබී ඇත්තේ නයිට් පදවියක් ලබා ගැනීමය. නමුත් කුමක් හෝ පාපයක් පටිසන් දී එම නයිට් පදවිය ඔහුට ලැබී නොමැත. තවද සමස්ත ඉන්දියාවේ ඉතිහාසය ගවේශනකල මහාචාර්ය බශාම් මහතාද මෙම නේපාලයේ අශෝක ස්ථම්බය පිහිටි ස්ථානයේ සිදුහත් උපතක් සිදුවී නොමැති බව තමන්ගේ වාර්ථාවල(අසිරිමත් ඉන්දියාව) සදහන් කර ඇත.

නමුත් ඇතමුන් මෙම ලිපිය තවදුරටත් විශ්වාස කරයි. ඔවුන්ටත් සාධාරනයක් කල යුතු නිසා මෙම නේපාලයේ සෙල්ලිපිය අශෝක රජු විසින් කරවූ එකක් බව අකමැත්තෙන් හෝ උපකල්පනය කරමින් එම සෙල්ලිපිය භාවිතාකර ඇතැම් උගතුන් යැයි කියාගන්නා එහෙත් සෙල්ලිපි කියවීමට නොදන්නා ඇත්තන් විසින් එම සෙල්ලිපියට දෙන අර්ථකතනයන් විමසා බලමු. ඔවුන් සෙල්ලිපිය පරිවර්ථනය කර ඇති අන්දමට ඔවුන් පවසන්නේ එම සෙල්ලිපියේ ඇත්තේ මෙවැන්නක් බවයි.


"දෙවනපියෙන පියදසින ලාජිනවිසති වසාහි සිතෙන 
අගතඅගාච මහිය්තෙ හිදබුධෙජාතෙ සාක්‍යමුනිති
ශිලාවිගඩහිමා කලාජත සිලාථභෙච උසපාපිතෙ
සිද භගවංජානේති ලුම්බිණිගාමේ උබලිකරට අථභාගියෙච"

මෙහි අර්ථය ලෙස ඔවුන් දක්වන්නේ,
දේවානංපිය දසි(රජු) ගේ අභිෂේකයෙන් අවුරුදු විස්සක් ගිය කල්හි මෙහි සාක්‍යමුනි බුදුරදුන් උපන්නේ යැයි(සලකා) තමාම පැමිණ ගෞරව කලේය. භාග්‍යවත් බුදු රජාණන් වහන්සේ මෙහි උපන්නේ යැයි අසා(ප්‍රකාශයට පත් කොට) දැඩි ඇල්මකින් යුක්තව සිලා ටැඹක් පිහි‍ටුවිය. ලුම්බිණි ග්‍රාමය බද්දෙන් නිදහස් කොට අර්ථලාභය ඇති කලේය.

නමුත් මෙය නිවැරදි කියවීමක් නොවන බවද මෙහි අකුරුවල දෝෂ සහිත බව සෙල්ලිපි කියවීමට දන්නා ඕනම කෙනෙකුට තේරෙන දෙයකි. එසේම විද්වතුන් විසින් මෙම කියවීම නිවැරදි කොට දක්වා ඇත. මෙහි කියවීමේදී සදහන් අක්ෂර නැවත නිවැරදි කල ආකාරය මෙසේ සදහන් කල හැක.

මෙහි පලමු පෙලෙහි හතරවන වචනයේ ඇති "හි" අක්ශරය මහප්‍රාණ "භි" අක්ශරය වශයෙන්ද, දෙවන පේලියේ ඇති "ගත" අක්ශර දෙක 'තන" වශයෙන්ද, එම පේලියේම දෙවනි වචනයෙහි "ය්" අක්ශරය "යි" ලෙස වෙනස් විය යුතුය. දෙවනි පේලියේම අවසාන වචනය වන "ක්‍ය" යන්න මෙහි පෙන්වා ඇති ආකාරයට "යො" වශයෙන්ද, "නි" අක්ශරය "නී" වශයෙන්ද වෙනස් විය යුතුය. තුන්වන පෙලෙහි පලමු වැනි වචනයේ "ශි" අක්ශරය "සි" ලෙසද 'හි මා" අක්ශර "භිඡා" ලෙසද තෙවනි පෙලෙහිම "ක" අක්ශරය සහ "ජ" අක්ශරයත් ලිපිවෙලින් "කා" සහ  "පි" ලෙසද හතරවන පෙලෙහි ඇති "නෙ" අක්ශරය "තෙ" විය යුතු අතර දෙවන පදයේ ඇති "ලුම්" ලුං" වශයෙන් වෙනස් විය යුතුය.

ඒ අනුව නිවැරදි කියවීම මෙසේ දැක්විය හැක.
"දෙවානපියෙන පියදසින ලාජිනවීසති වසාභී සිතෙන
අතනඅගාච මහීයිතෙ හිදබුධජාතෙ සයොමුනීති
සිලාවිගඩභීචා(ඡා) කාලාපිත සිලාථභෙච උසපාපිතෙ
හිද භගවංජාතෙති ලුංමිනිගාමෙ උබලිකෙකටෙ අථභාගීයෙච"


 අද තාක්ශනය දියුනුය. මිනිස්සුන් තොරතුරුවලින් සන්නද්ධය. එසේම අද බොහෝ දෙනා සෙල්ලිපි කියවීමට ඉගෙන ගෙන සිටී. ඒ නිසා කාටවත් බොරු වංචා කර ඔවුන්ව ඇන්දවිය නොහැක. මේ සෙල්ලිපියේ තියෙන්නේ මේක යැයි කීවට එකවර පිලිගන්නා යෙහෙයියන්(yesmen) ඇත්තේ සීමිත පිරිසකි. කවුරු මොනවා කිව්වත් ඒ සෙල්ලිපි තමාද කියවා බැලීම සෙල්ලිපි කියවීමට දන්නා ඇත්තන්ගේ සිරිතකි. මේ සෙල්ලිපිය බ්‍රිතාන්‍යයන් කියවා ඇති ආකාරය වැරදි නිසා පසු කාලීන උගතුන් විසින් එම වැරදි ඉවත් කොට මෙම නේපාලයේ ලිපිය නැවත කියවා නිවැරදි කර ඇත. නමුත් ඇතමුන් තවමත් අල්ලාගෙන සිටින්නේ බ්‍රිත්‍යයන් කියවා දුන් වැරදි විස්තරයයි.

මෙහි සිදුහත් උපත දක්වා ඇත්තේ සිදුහත් යන නම වෙනුවට "සාක්‍යමුනි"යන නමින් යැයි අපේ සමහර ඇත්තන් පවසයි. එහෙත් එහි ඇත්තේ සාක්‍යමුනි ලෙස නොව "ස යො මු නී ති" ලෙසය. තවද මෙහි සාක්‍යමුනි යන වචනයේ "ක්‍ය" යන ක්ශරය බ්‍රාහ්මීය අක්ෂරවල පමනක් නොව සංස්කෘතිවලද භාවිතා කෙරෙන වචනයක් නොවේ. මේ මුල් කියවීම් සිදුකර ඇති ආකාරයට එය සාක්‍යමුනී ලෙස වැරදියට කියවා ඇතිබව පැහැදිලිය. එසේනම් මෙහි සදහන් සයොමුනිතී යනු කවරහුද?මෙවැනි නමකින් බෝසතානණ්වහන්සේව හදුන්වනවා මා අසා නැත. එසේ සදහන් තැන ක් තිබේනම් කරුනාකර දැනුවත් කරන මෙන් ඉල්ලා සිටිමි. 

මේ කරුනු අනුව මෙම ලිපිය උඩින්ම ප්‍රතික්ශේප වනු ඇත. එනමුදු ඇතමුන් තවත් මේ ලිපියේ එල්ලී සිටින නිසා තුන්වන වරයත් දීමට කැමතිය. ඇතමුන් පවසන අන්දමට මෙම ලිපියේ සයෝමුනිති යන්න සාක්‍යමුනි ලෙස ඇතැයි අකමැත්තෙන් හෝ උපකල්පනය කර තවත් වචනයක් දෙස බලමු. මෙම ලිපියේ සිදුහත් උපත සිදුවී ඇත්තේ මෙම ස්ථානයේ යැයි තහවුරු කර දක්වා නොමැත. එහි ඇත්තේ සලකා වැනි අර්ථයකි. මෙම ලිපිය කියවූ මුල් පුද්ගලයාද අර්ථ දක්වා ඇත්තේ එසේය. එසේම අබය අරියරත්න මහතාගේ පරිවර්තනයෙන් පෙනෙන්නේද බුදුරදුන් එහි උපන්නේ යැයි ''සලකා" ටැම් ලිපිය පිහි‍ටුවා ඇති බව මිස මෙහි ස්ථීරවම බුදුන් උපන්නේ යැයි කියා නැති බවය. මේ අපි දුන් අර්ථයක් නොව ඔවුන් විසින්ම දී තිබූ අර්ථයයි. අපිත් මේ පුන පුනා කියන්නේද එම කරුනම. එහි සිදුහත් උපතක් සිදුවී නොමැත. එහි ඇත්තේ ආකෘතියකි. රත්නපුර ප්‍රදේශයේ පුංචි දඹදිවක් පිහිටා ඇත. එයට අපි ඉන්දියාවේ දඹදිව(ආකෘතිය) ලෙස කියන්නේ නැත. එය සදහන් කරන්නේ ඉන්දියාවේ නිර්මාන සිහිවීමට සෑදූ එකක් බවය. නේපාලයේ ලිපිය කියන්නේද එම කරුනමය. 

එමෙන්ම එකම බුදුන්වහන්සේ හැදින්වීමට මෙහි නම් දෙකක් (ශාක්‍යමුනි-බුදුන්)  යොදා තිබුනත් කිසිම තැනක සිදුහත්/ගෝතම යන නාම ගෑවී හෝ නොතිබීම පුදුමයකි. ඇතමුන් අපි අතපසුවීමකින් හෝ බුදුන් උපන්නා යැයි කීවිට දහසකුත් දේ කීවත් මෙම නේපාලයේ සෙල්ලිපිය පිලිබදව කටක්වත් අරින්නේ නැත. නඩුත් හාමුදුරුවන්ගේ බඩුත් හාමුදුවන්ගේ යැයි කියන්නේ මේවාට විය හැක.

මේ ලිපිය ගැන තවදුරටත් කථාකිරීමට අවශ්‍ය නැත. මන්දයත් මෙම ලිපිය ව්‍යාජයක් බව ජාත්‍යන්තරයම පිලිගෙන අවසානය. ඒ නිසාම සිදුහත් උපත තමන්ගේ ප්‍රාන්තයේ හෝ තමන්ගේ රටේ සිදුවී ඇති බව බොහෝ ජාතීන් මතපල කරයි. මේ නේපාලයේ ලිපිය ව්‍යාජ නොවූ හා නිවැරදි එකක් නම් අන් රටවල් තමන්ගේ ප්‍රාන්තරය සිදුහත් උපත ඈදාගැනීමට වෙහෙසෙන්නේ නැත.


මේ ලිපිය වැරදීමත් සමග ඉන්දියාවේ බිහාරයේ ඇති ඉන්ද්‍රසාල ගුහාවද බොරුවක් බව සනාථවෙයි. මක්නිසාදයත් එම ලෙන සනාථ කිරීමට කිසිදු සාධකයක් නොමැත. ඇති එකම සාධකය ලුම්බිනි ආකෘතියේ ඇති ටැම් ලිපියයි.


නේපාලයේ අශෝක ගස
ටැම් ලිපි කථාව පැත්තකින් තියමු. දැන් සිදුහත් කුමරු ඉපදී ඇත්තේ කුමන වෘක්ශයක් මුලදීද යන්න ගැටලුවක් මතුවේ. ඒ අන්කිසිවක් නිසා නොව අපි නේපාලයේ ගියවිට අපිට සිදුහත් කුමරු උපන්නායැයි කියා පෙන්වන්නේ අශෝක ගසකි. එහෙත් අරියපර්යේෂණ සූත්‍රයට, ආචාර්යා සූත්‍රයට,සක්කපඤ්හ සූත්‍රයට අනුව සිදුහත් කුමරු උපත ලබා ඇත්තේ සල් ගසක් මූලයේදීය. එසේම පැරණි පන්සල්වල සිතුවම් කර ඇත්තේද එම සල් ගසකි. සල් හා අශෝක යනු ගස් දෙකකි. නමුත් මේ පැටලැවිල්ල  නිසා ඇතමුන් සල් ගස හා අශෝක ගස යනු එක් ගසක් බවද, ඒ නම් දෙකින්ම හදුන්වන්නේ එකක් බවද පෙන්වා දෙයි නමුත් සල් ගසේ උද්භිත විද්‍යාත්මක නාමය Shorea robusta  ය. අශෝක ගසේ උද්භිත විද්‍යාත්මක නාමය saraca indica  ය. උද්භිත විද්‍යාත්මක නාම ශාඛ හා සතුන් හැදින්වීමට යොදාගෙන ඇත්තේ මෙවැනි පැටලෙන තැන් වලට පිලිතුරු ලෙසය. එදා මිනිසුන්ව හොද හැටි ඇන්දුවද අද එය කල නොහැක. ඒ මේ 21වෙනි සියවස නිසාය.

මෙම අශෝක ගසට සල් ගස කියා කිසිවෙකු කියන්නේ නැත. එය එසේ කියන්නේ ඉන්දීය සංචාරකයන් හා ඔවුන්ගේ අනුගාමිකයන් ලියූ පොත්වලදී පමනි. මෙම නේපාලයේ ඇති අශෝක ශාක විශේෂය හැදින්වීමට යොදන නම් මෙසේ දැක්විය හැක.

In Sanskrit: Sita-Ashoka, Anganapriya, Ashopalava, Ashoka, Asupala, Apashaka, Ashoka, Hemapushpa, Kankeli, Madhupushpa, Pindapushpa, Pindipushpa, Vanjula, Vishoka, Vichitra.

Other languages: Thawgabo, Thawka (Burmese), Vand ichitrah, Vanjulam (Hindi), Oshok (Bengali), Ashoka (Oriya), Asogam (Tamil), Asokam (Malayalam), Asokamu, Vanjulamu (Telugu), Sokanam โสกน้ำ (Thai), Diyaratmal, Diyeratembela (Sinhala), Nikabilissa (Divehi), Achenge, Akshth, Ashanke, Kenkalimara, (Kannada), Gapis, Tengalan (Malay).

කෙසේ වෙතත් මේ පිලිබදව පුදුම වීමට අවශ්‍ය නැත. මන්දයත් මේ නේපාලෙයේ ඇත්තේ ආකෘතියක් මිස සත්‍ය ස්ථානය නොවන නිසාය. හෙලදිව පිහිටි සිදුහත් කුමරු උපතලද ස්ථානයේ ඒ සල් ගස තවමත් සු‍රැකිව පවතී.එම වෘක්ෂයට එදත් කිවේ සල් කියාය අදත් කියන්නේ සල් කියාය අනාගතයෙත් එය එසේමය. අනිත් කරුනනම් එය අද ඊයේ හටගත් සල් ගසකුද නොවේ. එය වසර 3000ක්පමන පැරනි එකක් බව විද්‍යාත්මකවද සනාථ කර ඇත. එය දු‍ටු කෙනෙකුට විද්‍යාත්මක සනාථ කිරීම් කොහෙත්ම අවශ්‍ය නොවේ. මන්ද එය එතරම් පැරණි බව දු‍ටු විගස ඕනම කෙනෙකුට පසක්වන කරුනකි.

අනිත් කරුනනම් ඉන්දියාවේ බුදුන්වහන්සේ හා සමකාලීන රාජ පරම්පරාවල් පිලිබදව අද ඉන්දියාවට ගැටලුවක් වී ඇත. ලුම්බිණිය හා එම අවට ප්‍රදේශය ගැන සදහන් කිරීමේදී වැදගත් වන්නේ සිදුහත් කුමරුන්ගේ මව් පාර්ශවයයි. මෙම තෙල්දෙනිය ප්‍රදේශයෙන් හමුවූ සෙල්ලිපියක් අද පුරාවිද්‍යා දෙපර්තුමේන්තුවේ සෙල්ලිපි ලැයිස්තුවට ඇතුලත් වී ඇත. ඒ නිසා කිසිදු බයක් හෝ සැකක් නොමැතිව මෙම සෙල්ලිපිය පිලිබදව කථාකල හැක. මෙම සෙල්ලිපිය බඹරගල රජමහාවිහාරයේ පිහිටා ඇත. එය මෙසේ දැක්විය හැක.
"815 උතරගුත තෙරහ ලෙණෙ මනපදශනෙ කොලිගමහි තුබෙ කලතෙහි එකෙ ලෙණෙ චිත නගරහි පශදෙ" (I.C.63)


මෙහි වැදගත් වන්නේ "කොලිගමෙහි තුබේ" යන්නයි එහි අර්ථය ලෙස දක්වන්නේ "කෝලිත වංශික ග්‍රාමයෙහි ථූපය" ලෙසයි.එසෙනම් මේ පවසන්නේ සිදුහත් කුමරුන්ගේ මව්පාර්ශවයේ ඇති ඥාතිත්වය නොවේද? එහෙත් අද නේපාලයට ඒ සදහා ඇති සාධක මොනවාද? නේපාලයේ මායා දේවි කෝවිලක්නම් පවතී. එහෙත් එමගින් මහාමායදේවිය එහි සිටියා යයි කිව නොහැක්කේ එය පසු කාලීන ඉදිකරන ලද්දක් නිසාය. විශ්නු දෙවියන්ට ලංකාවේ දේවාල තිබූ පමනින් අපි විශ්නු දෙවියෝ ලංකාවේ යැයි කියන්නේ නැත. එහෙත් ඉන්දියා චාරිකාවල මගපෙන්වනන්ගේ දේශනාවලදී නම් ඒවා හරි අපූරුවට විස්තර කර සිටී.

සාලවනය සබැදි ඉන්ද්‍රසාල ගුහාවද සියලු සෙල්ලිපි සාධක සමග බඹරගල රජමහාවිහාරයේ පිහිටා ඇති බවද දැනටමත් සනාථ කර අවසන්ය.
""එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා මගධෙසු විහරති, පාචීනතො රාජගහස්‌ස අම්‌බසණ්‌ඩා නාම බ්‍රාහ්‌මණගාමො, තස්‌සුත්‌තරතො වෙදියකෙ පබ්‌බතෙ ඉන්‌දසාලගුහායං. තෙන ඛො පන සමයෙන සක්‌කස්‌ස දෙවානමින්‌දස්‌ස උස්‌සුක්‌කං උදපාදි භගවන්‌තං දස්‌සනාය. අථ ඛො සක්‌කස්‌ස දෙවානමින්‌දස්‌ස එතදහොසි – ‘‘කහං නු ඛො භගවා එතරහි විහරති අරහං සම්‌මාසම්‌බුද්‌ධො’’ති (දීඝ නිකාය සක්කපඤ්ඤ සූත්‍රය)

"පචින රඣ නගයහ ඣය බමණ කොඣර ඣිතය උපශික දිතය ලෙණෙ" (සෙල්ලිපි අංක 814)
මෙම ලේඛනයට හා සූත්‍රදේශනවට අනුව අම්බසණ්ඩා නම් බමුණු ගමේ ජීවත් වූ කොඣර නම් බමුණාගේ දියණිය වූ දිත්තා උපශිකාවගේ ස්වාමිපුරුෂයා වූයේ පචින රජතුමාය බව මින් පැහැදිලි වන අර්ථයයි. තවද මෙම අම්බසඛ්ඩා නම් බමුණුගම පිහිටා තිබුනේ ඇඹුලඹේ බවට ලිඛිත සාක්ෂි ශිලා ලේඛන මගින් තහවුරු වේ. වැදගත් තවත් කරුනක් වන්නේ ඉන්ද්‍රසාල ගුහාවේ තහවුරු වීමත් සමග ඒ සමග සූත්‍රයේදී විස්තරකරන මගධ රාජ්‍යයේ පිහිටීමද නිවැරදි බව සනාථ වීමයි. නමුත් ඉන්දියාවේ හා නේපාලයේ මෙම ස්ථාන තහවූරු කිරීමට ඇත්තේ කලින් සදහන් කල අශෝක ස්ථම්භයේ කොටා ඇති අරුම පුදුම සයොමුනිති උපන් බව සදහන් කල ලිපිය පමනි.

මෙම ඉන්ද්‍රසාල ගුහාව හා එම ප්‍රදේශය අතීතයේ සිටි රජදරුවන්ගේ නොමද ගෞරවයට පාත්‍ර වූ පුද බිමකි. මේ පුදබිම ලගදී මතු වූ ස්ථානයක් නොවන බවට ඒවා හොදම නිදසුන් වේ.
වසභ රජතුමාගේ මාලිගාවේ සිට දම් දෙසන මහ තෙරනුවන් වහන්සේ රජතුමාට මහ සායේ ධාතු නිධානය වර්ණනාව පැහැදිලි කරමින් දේශනාවක් පැවැත්වූ අතර එම සිදුවීම ඇදහිය නොහැකි සිදුවීමක් බව රජු ප්‍රකාශ කර සිටි විට තෙරනුන්වහන්සේ මේ ඉන්ද්‍රසාල ලෙනේ බුදුන්වහන්සේ සක්කස්ස දේවානමින්දට කල දේශනාව හා එම ‍රැස් වූ පිරිස පිලිබදව රජතුමාට නිදසුන් දෙමින් පැහැදිලි කල බව මහාවංශයේ වංසත්ථප්පකාසිනී නම් ටීකාවේ සදහන් කර තිබේ. මෙම ඉන්ද්‍රසාල ගුහාව එතරම් ප්‍රසිද්ධියට පත් ස්ථානයකි. එසේම මෙම ලුම්බිනිය පිහිටි බඹරගල විහාරය රජමහාවිහාරයක් ලෙස හදුන්වන්නේ එම රාජ අනුග්‍රයන් නො අඩුව ලැබුනු බව සනාථ කිරීමට නොවේද?


තවත් වැදගත් දෙයක් වන්නේ මෙම තෙල්දෙනිය නම් නාමය සෑදුනු ආකාරයයි. සිදුහත් කුමාරයන් උප්පත්තිය ලද ස්ථානයේ ගිනිකොනට ගලා ගිය කුඩා දිය පාරක් ගැන සදහනක් වෙයි. එය තෙල්නදිය ලෙස හදුන්වා ඇත. මෙය බෝධිසත්ව ප්‍රසූතියේදී මහාමායාදේවියගේ පරිහරණයට දෙවියන් විසින් මැවූ පොකුණ්ක් යැයි සදහන්ය. පසුව එය කුඩා ගගක් බවට පත්වූ බව පැහැදිලිය. දෙවියන්ගේ මැවීමේ කථාව කෙසේ වෙතත් එතන නදියක් පිහිටි බව පැහැදිලිය. මෙම තෙල් නදිය අපට වැදගත්ය. බඹබගල රජමහාවිහාරයට නුදුරින් ලුම්බිණිය පිහිටා ඇත. එම ප්‍රදේශය හදුන්වන්නේ තෙල්දෙනිය ලෙසය. එසේනම් මෙහි ගැලපීමක් ඇති බව පැහැදිලිය. ලුම්බිනිය අසල පිහිටි තෙල්නදිය පසු කාලයේදී තෙල්දෙනිය ලෙස නම් දරා ඇත. මෙතෙක් කාලයක් තෙල්දෙනිය ග්‍රාමයට නම ලැබුනු සැටි සොයා ගැනීමට නොහැකිව සිටියේ ලුම්බිනිය හා තෙල්නදිය නේපාලයට පටවා තිබූ නිසාය. මෙතරම් අපූරු ආකාරයට ගැලපීමක් ඇති හෙලදිව ලුම්බිණිය අහලකටවත් ලංකිරීමට නේපාලයේ ආකෘතියට බැරිය.
කෙසේ වෙතත් හෙලදිව ස්භාවිකව පිහිටි මෙම තෙල්නදිය ඇසුරු කරගෙන නේපාලයේ ලුම්බිනි ආකෘතිය අසලද දිය පොකුනක් නිර්මානය කර ඇති බවද කිව යුතුය.නමුත් එහි හරයක් හෝ කිසිදු සාධකයක් නොමැත. ඇතැම් වෙසක් කලාපවලදී සිරිපා ආකෘතිය නිර්මානය කරයි. එහිදී ඔවුන් සීත ගගුලක්ද නිර්මානය කරයි. ඒ සිරිපා අඩවිය හා සීත ගගුල සම්බන්ධ නිසාය. නමුත් එය කවදාවත් සිරිපා අඩවියේ සීත ගගුලට සමාන වන්නේ නැත. නේපාලයේ සිදුවී ඇත්තේද එවැනිම වූ සිදුවීමකි.

නේපාලයේ ලුම්බිණිය සනාථ කිරීමට ඇති එකම සාධකයද අමූලික බොරුවකි. එසේම එහි සල්ගසක් වෙනුවට ඇත්තේ අශෝක ගසකි. මහාමායා දේවිය සිටි බව සනාත කිරීමට ඇත්තේ කෝවිලකි. තවත් පසු කාලීන නටඹුන් කීපයක් හා කුඩා දරුවෙකුගේ පා සටහනක් ඉතිරිව ඇත. බුද්ධපරිනිර්වානයෙන් වසර 218 ඇතුලත කිසිදු ආරාමයක සාධකයක් නොමැතිව විනාශ වී ගිය නේපාලයේ මේ පා සටහන පමනක් ඉතිරි වූයේ කෙසේද යන්න ගැටලුවකි. මෙය විස්තර කරන අපේ භක්තිවන්ත පින්වතුන් මහත් ආඩම්බරයෙක් කියා සිටින්නේ එය ආස්චර්යක් නිසා ඉතිරි වූ බවයි. සැබවින්ම එය ආස්චර්යක්නම් ඒ බෝසතානන් වහන්සේම  මරුන් පරදා බුද්ධත්වය අවබෝධකිරීමට පිට දුන් සිරි මහ බෝධීන්වහන්සේව අශෝකගේ බිරිද විසින් ක‍ටු ගසා විනාශ කිරීමද සාදු කාර දිය යුතු ආස්චර්යකි. බුදුන්වහන්සේ වැඩ සිටි මහා ආරමයන් විනාශ වී යන කල්හි, බුදුන්වහන්සේගේ සිරිපා සටහන් ඉන්දියාවෙන් සොයා ගැනීමට නොහැකි ලෙස අතුරුදහන්වන කල්හි කෙලෙස් සහිතව සිටින බුද්ධත්වයට පත්වීමට අපේක්ශාවෙන් උපන් බෝසතානන් වහන්සේගේ පාද සටහන පමන මෙසේ ඉතිරිවූයේ කෙසේද යන්න දන්නේ දෙවියන්, ධර්මාශෝක රජු හා ලුම්බිනිය සොයාගත් සුදු ජාතිකයන් පමණි.

නමුත් හෙලදිව පිහිටි නියම නිවැරදි ලුම්බිනිය එසේ වනයෙන් යට වූයේ නැත. සාධක අතුරුදහන් වූයේ නැත. සල්ගස් අශෝක ගස් බවට පත්වීයේ නැත. සියල්ල නිවැරදි ලෙස පිහිටියේය. ඉන්ද්‍රසාල ගුහාවද එසේය. ඒවා සනාථ කිරීමට සෙල්ලිපි සාධකද තිබේ. රජදරුවන්ගේ නොමද ගෞරවාදරයට පත්වූ බවද ඉතිහාසය සාක්සි දරයි. ඉන්දියාවේ ආකෘති ලුම්බිනිය සුද්ධන් විසින් සොයා දීමට ප්‍රථම අපේ මුතුන් මිත්තන්ට මහා පරිනිර්වාන සූත්‍රය අමතක වී තිබුනේ නැත. ඔවුන් මේ ස්ථාන දැක බලා වැද පුදා ගත්හ. හෙලදිව පිහිටි ලුම්බිනියට ඇත්තේ නේපාලයේ ලුම්බිනියට මෙන් අහසින් පාත්වූ ඉතිහාසයක් නොවන බවද  කිව යුතුය.
 
 කෙටියෙන් සදහන් කරන්නේනම් පරදේශනාමාවලියට අනුවද නේපාලයේ බුදුවරු පහල වන්නේ නැත.
“මෙයින් පිටත් බංගාලය, අරමණ ය, වඟුරට ය, කොඬ්කණ ය, කඬ්ගුදෙස ය, සින්ධු ය, ඕහළ ය, නේපාල ය, ගුර්ජ ය, තිංගුර ය, දොළුවර ය, කර්ණාට ය, ලාටා ය, පර ලාට ය, තිමිරදෙශ ය, කාකා ය, යවන ය, තුරඟ ය, අඳු ය, මඳු ය, කාම්බොජය, පූප්පොලය, කුරුකය, ඡත්තීශය, කර්ණාභාරය, චූඩය, වල්ලූරය මලයූර ය, පංඩූර ය, චීන ය, මහා චීන ය, කාශ්මිර ය, යොනක ය, බර්බර් ය, ශවර ය, වඩිගර ය, වීර ය, කල්යා ණ ය, පූරණ ය, චෝඩ ය, පාණ්ඩ ය, යනාදි මෙ කී දෙශ මධ්යයමණ්ඩලයෙන් පිටත් වූ ප්රාත්යඩන්ත දෙශ නම. මේ දෙශවල බුද්ධාදීහු නූපදනාහුය.”
(පූජාවලිය සත්වන පරිච්ඡෙදය)

මේවා ඉතින් ඇතමුන්ට දිරවන්නේ නැති බව කීමට අමුතුවෙන් අ‍ටුවා ටීකා ටිප්පනි අවශ්‍ය නැත. ඔවුන්ගේ ලෞකික අපේක්ශා භංගවීම සම්බන්ධයෙන් අපිට කරන්න දෙයක් නැත. මේ කරන්නේ සාසනය වෙනුවෙන් විය යුතු අපේ සේවයයි. මෙය කිසිම හේතුවක් නිසා නැවත් නවත්වන්නේ නැති බවද කිවයුතුය.

මේ ලුම්බිනිය පෙන්වා දෙන්නේ සද්දස්සකුල පුත්‍රයන්ට විනා විනෝද චාරිකා යන සංචාරකයන්ට නොවන බව මතක තබා ගත යුතුය.

40 comments:

  1. "දේවානංපිය දසි(රජු) ගේ අභිෂේකයෙන් අවුරුදු විස්සක් ගිය කල්හි මෙහි සාක්‍යමුනි බුදුරදුන් උපන්නේ යැයි(සලකා) තමාම පැමිණ ගෞරව කලේය. භාග්‍යවත් බුදු රජාණන් වහන්සේ මෙහි උපන්නේ යැයි අසා(ප්‍රකාශයට පත් කොට) දැඩි ඇල්මකින් යුක්තව සිලා ටැඹක් පිහි‍ටුවිය. ලුම්බිණි ග්‍රාමය බද්දෙන් නිදහස් කොට අර්ථලාභය ඇති කලේය."
    ඔය අර්ථය සැලකුවා උනත් අශෝක රජතුමා හිටියේ බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් කොච්චර පස්සෙද. අනික අශෝක රජ්ජුරුවෝ හැම තැනම කළා වගේ අහවල් තැන බව අසා සිහිවටන ඉදි කළා. එතකොට ඒ වෙනකල් වෙනසක් නොවී තිබුන කියන්න සාධකයක් නෑනේ(විශේෂයෙන්ම ඒ කාලේ තිබ්බය කියන සමාජ පසුබිම එක්ක)

    ReplyDelete
  2. <>

    සාක්‍යමුනි යන වචනයේ "ක්‍ය" යන අක්ශරය බ්‍රාහ්මීය අක්ෂරවල පමනක් නොව සංස්කෘතිවලද භාවිතා කෙරෙන වචනයක් නොවේ. මේ මුල් කියවීම් සිදුකර ඇති ආකාරයට එය සාක්‍යමුනී ලෙස වැරදියට කියවා ඇතිබව පැහැදිලිය.

    ReplyDelete
  3. එතකොට මේ ලිපියේ ඔය සඳහන් කරලා තියෙන කරුණු ඔක්කොම ඔයාද හොයාගත්තේ? එහෙම නැත්නම් නිදාගෙන ඉන්න වෙලාවක මහා බ්‍රහ්මයා ඇවිල්ලා කියලා දුන්නද? වෙලා තියෙන වෙලාවක මේකත් කියවන්න. එතකොට තේරුම් ගන්න පුළුවන් තමුන් විසින් හොයා නොගන්නා ලද දේවල් ගැන ලිපියක් ලියන්නේ කොහොමද කියලා...

    http://www.lumkap.org.uk/

    ReplyDelete
    Replies
    1. මූලාශ්‍ර.
      බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටක මාලාව.
      ලංකා ශිලා ලේකන සංග්‍රහය.
      විකී බුක්.
      රිවිර පුවත්පතේ ලිපි.
      හෙල බුදු උරුමය අහිමි තැන්(මූකලන්ගමුවේ හිමිගේ පොතක්)
      මිතුරියකගෙන් ලද් අදහස් හා ජායාරූප දෙකක්.
      කැලණි විශ්ව විද්‍යාලයේ කරන ලද ලිපියක කොටසක්.
      අසිරිමත් ඉන්දියාව(බශාම් තුමා)

      Delete
  4. බුදුන් වහන්සේගේ උපත සිදු උනේ අතීත ලංකා බිමේ කිව්වාම ඇයි මේච්චර තද වෙන්නේ....මුසල්මානුවන් හොද උත්සාහයක යෙදෙනවා මහනුවර උන්ගේ අයිතිය බව කියන්න..ඒ විතරක් නොවේ සිරි පාදය තියන්නේ මහම්ත්තුමාගේ සිරි පතුල කියන්න...අනේ මෙහෙම ගොන් රැලක්...මේ සිංහල කියන උන් ඉන්නේ මර නින්දේ...හිතපියව් බුද්දියෙන්..

    ReplyDelete
  5. සිංහලෙන් සල් ගස කියා හඳුන්වන්නේ සිදුහත් බෝසතානන් ඉපදුන සල් ගස නොවේ කැනන්බෝල් ශාකයයි. මෙය දකුණු ඇමෙරිකාවෙන් ගෙනා ශාකයක්. නියම සල් ගස ඇත්තේ ලුම්බිණි සල් උයනේයි. අසෝක ලෙස සිංහලෙන් හඳුන්වන්නේ අන්න ඒ සල් ගස් තමයි.

    ReplyDelete
    Replies
    1. ත්‍රිපිටකේ සදහන් වන්නේ සල් ගසක් යට උපත ලද බව. නේපාලයේ ගසට සල් කියා හැදින්වූ තැනක් තිබේනම් පෙන්වන්න.

      අනිත් කරුනනම් එහි ඇති සෙල්ලිපිය මිත්‍යාවක් නිසා. ඒ නේපාලයේ ලුම්බිනිය තහවුරු කිරීමට වෙනින් සාධකයක් තිබේනම් සනාථ කර පෙන්වන්න.

      Delete
    2. ගොන් වහන්සේ උද්භිද විද්‍යාව කියල දෙයක් තියනවා කියල දන්නවද ? එකේ ඔය ඉන්දියාවේ තියන ගසට සැල කියල කියන වග දන්නවද ? Shorea robusta කියන එක සහ Couroupita guianensis sසිදුහත් කුමාරය උපන්නේ තමුන් කියන ගහ යටනම් උන්වහන්සේ උපදින්න ඇත්තේ ලංකාවේ නොවේ brazil වල මොකද ඔය කලේ වෙනකොට Couroupita guianensis indian උප මහද්වීපයට ඇවිල්ල තිබුනේ නැහැ ගොනෙක් උනාට තප්පුලන්න එපා

      Delete
    3. sudda lankawata enna kalin adapu siduhath upathe chithra soya balanna,, evida hari sal mala hamu wevi

      Delete
  6. ඉංගිරිසීන් එන්නට පෘවනමාව තිබුනත් සිංහලයන්ට දඹදිය යන්න විදියක් නෑ නේද. මොකද ඉංගිරිසීන් නොඑන්න අපට ගුවන් යානා තියා රේල් පාරවල් වත් තිබුනේ නෑ. ඒ කාලේ ඒ වෙනුවට මිනිස්සු සිරීපාදේ ගියා, ඒ ගියේත් අන්තිම කැමති පත්‍රය පවා ලියලා. ඉතින් ඒ කාලෙ දඹදිය යනව කියල හිතන්නවත් පුළුවන් ද..?

    ReplyDelete
    Replies
    1. එදා මුතුන් මිත්තන් වන්දනා කල විහාර ආරාම පිලිබ්ද දැන ගැනීම සදහා විහාර අස්න කියවා බලන්න. එදා සාමාන්‍ය ජනයා පමනක් නොව සිව්හෙලයේ ජීවත් වූ රජවරුන්ද ඉන්දියාවේ වන්දනා ගොස් නැත, එහෙත් ඔබ කියන අන්දමට සුද්ධන් එන්නට බොහෝ කාලයකට පෙර රජවරුන් ඉන්දියාවට ගොස් වහල් සේවය සදහා මිනිසුන් ‍රැගෙන ආ බවටද ඉතිහාසය සාක්ෂි දරයි. එසේ ගිය ගමනකදී හෝ රාජකාරී මට්ටමින් ගිය ගමන්වලදී භාරතයේ වන්දනාවන්ට ගිය බවට සාධක නොමැත.

      Delete
    2. ගොන් වස්සෝ දන්නේ නැත්නම් හිහිල්ල බලපන් බුද්ධගයාවේ මහාවිහාරයේ ගරාදි වැටේ ලියලා තියන ලිපිය "එකේ ලංකාවෙන් පැමිණි ධර්මපාල කියන හාමුදුරුකෙනෙක් ගැන සටහනක් තියනවා (අනගාරික ධර්මපාල නොවේ )

      Delete
    3. අනේ නංගි මෙම ශාස්ත්‍රීය ලිපිය ලියල තියෙන දක්ෂ කම ගැනවත් හිතල හිරාන් මල්ලිට කරුණාවෙන් අමතන්න. මටත් තවම මේ අලුත් කතාව ප්‍රෙහෙලිකාවක්. නමුත් මේ ලිපි ලියල තිබෙන දක්ෂ කම නිසා මේවා ගැන හිත යොමු කරන්න වෙනව. සමහර කරුණු ඇත්ත කියලත් හිතෙනව. සමහර විට සැඟවුන ඉතිහාසයක් යන්තමින් ගොඩ ආව විතරක් වෙන්න පුළුවන්.

      Delete
  7. අනේ පච නොකිය ඉදපන් උබතමයි ඔකොම දන්නේ :P

    ReplyDelete
    Replies
    1. පච පච ලෙස පෙන්වා දෙන්න.

      Delete
    2. හිටපු පුරාවිද්‍යා මහාචාර්ය සෙනෙවිරත්නයන්ගේ පොත් අරන් කියවන්න. එතුමා මේ ගැන හොඳින් දැන සිටි කෙනෙක්.

      Delete
  8. විටෙක අශෝක අධිරාජ්‍යයා ද ඉන්දියාවේ නොවන්නේය ලෙස පවසන ඔබලා විටෙක අශෝක ස්ථම්භයේ වන්නාවූ වැරදි පෙන්වාදීමට මෙසේ කියයි "අශෝක රජුගේ වෙනත් සෙල්ලිපි වල අකුරු ලිවීමේදී වචන ඈත්නොකර එකට ලිය තිබුනත් නේපාලයේදී හමුවන මෙම සෙල්ලිපිය ලිවීමේදී පමණක් එම ක්‍රමය වෙනස්වී ඇත" මම අහන්න කැමති මේක කියවූ වුට තේරෙන්නේ මොකක්ද කියල ? එකකක වැරදි පෙන්වීමට අශෝක අධිරාජ්‍යයා ගේම වෙනත් සෙල්ලිපියක් සාක්ෂි වශයෙන් ගෙන ඇත...එහෙත් මුලික මතය නම් ශෝක අධිරාජ්‍යයා ඉන්දියාවේ නොවන බවය ....මෙය නම් සැබෑම චින්තනයකි .......සුද්ද ඉතිහාසය වෙනස්කල බව කියන මොවුන් අශෝක ස්ථම්භයේ වන්නාවූ වැරදි පෙන්වාදීමට යොදා ගන්නේද සුද්දකුගේ මත දැක්වීමය ....

    ReplyDelete
    Replies
    1. කියලා තියෙන්නේ ඒක එලොයිස්ගේ නොව අශෝකගේ කියලා තවදුරටත් අදහන ඇත්තන්ට ඒකේ කියවීම නිවැරදි කරන්න.

      සුද්ධෙක් කිව්ව නිසා ඒක වැරදි කියලා පිලිගන්න ඕන්නෑ. සෙල්ලිපිය කියවලා තමන්ටම පුලුවන් එහි වැරදි නිවැරදි බව දැනගන්න. සෙල්ලිපියේ පින්තූර දමා ඇත්තේ ඒ සදහා.

      Delete
    2. කි පු 3 වන සියවසේ ඉන්දියාවේ මෞර්ය අසෝක අධි රාජ්‍යයකු නැති බව කියා ඇත්තේ ඉන්දියානු විද්වතුන් වන Ramakrishna Rao, Subbramania Swamy, Sriram Sathe, Prof. Kota Venkatachalam යන ආදී අය මිස ලංකාවේ අය නොවේ. ඒ ඉන්දියාවේ මහා පුරාන ග්‍රන්ථ සහ පැරණි ඉතිහාස පොත් වල කි.පු 3 වන සිය වසේ අසෝක අධිරාජයකු නොසිටි නිසාය. කි.පු 3 වන සිය වසේ අසෝක අධිරාජයකු ඉන්දියාවට සිටි බව ලියා දී ඇත්තේ යටත් විජිත කාලයේ සුද්දන් ලංකාවේ වංශ කතා බලාය. එය පිළිගන්න ට අද ඉන්දියානු විද්වතුන් කැමති නැත මන්ද යත් ඉන්දියානු ඉතිහාසයේ අසෝක අධිරාජයකු සිට ඇත්තේ ඊට බොහෝ සියවස් ගණනකට පෙරය.

      Delete
  9. හිරාන් ෂශී හේරත් මහත්මයානෙනි ඔබට පුලුවන්ද මේ විෂය සම්බන්ධව ප්‍රසිද්ධ විවාදයකට ඉදිරිපත් වන්න.?

    ReplyDelete
  10. මෙම ලිපිය ලියන්නා ඉතාම සාවද්‍ය කරුනු ලියමින් දුෂ්ඨ චේතනාවෙන් කටයුතු කරන්නෙකි .නොවේ නම් මානසික රෝගියෙක්. මම ඉල්ලීමක් කරනවා කරුනාකරලා මේ සම්බන්දව ප්‍රසිද්ධ විවාදයකට එන්න.

    ReplyDelete
    Replies
    1. "සබ්බේ පෘතග්ජනා යේ උම්මත්තකා" මේක බුදුන්වහන්සේ දේශනා කර තිබෙනවා. නැවත මතක් කර දීමට ස්තූති.

      ප්‍රසිද්ධ විවාදයකට නෙමේ කතිකාවතකට(නොදන්න දේ කියා දෙන්න) සූදානම්.
      කොන්දේසි.
      ආරක්ශා සහිත ස්ථානයක් විය යුතු අතර විද්යුත් උපාංග භාවිතයේ පහසුකම් තිබිය යුතුය.
      විවාදය පටිගත කිරීමට හැකි විය යුතු අතර සජීවීව 50කට අධික පිරිසක් සිටිය යුතුය.
      සියලු කරුණු,සාධක,සෙල්ලිපි ජාය පිටපත්,ග්‍රන්ථ උපුටා ගැනීම් පිටපත් ගෙනහැර දැක්විය යුතුය.

      Delete
    2. Missaka Mokada nihanda? Api balagena innawa oya kawadda me viwadaya karanne kiyala. Abhiyoga karala panala yana eka kethai neda?

      Delete
    3. Budu samayeth hamadema wada karala dinanna puluwan kiyala hithagaththa aya hitiyane, missaka ehema paramparawaka kenek wenna athi .

      Delete
  11. කෝ මේ විවාද කාරය.මම හිතන්නේ බය උනා. පිස්සු කියපු පිස්සට පිස්සු වගේ.

    ReplyDelete
  12. mama me lipiya godak rasavinda. obage uthsahaya ma agaya karami.. niweradi soyagenimata vicharaya gaweshana kiyana dewal wadagath.. mage acharaya obalata

    ReplyDelete
  13. naweena vidyawen thahawuru karana aakaarayata buddhothpaththiyak ho sakvithi raja kenek Lankaawa thula misak indiyawe pahalaweemata hakiyawak nehe wedi wisthara me link eken balanna
    http://tharu.net/lyrics/srilanka/

    ReplyDelete
  14. සත්‍යය දකින්නේ සත්‍යයවාදීන් මිස අසත්‍යයවාදීන් නොව. වහල් මානසිකත්වයෙන් මිදී ඔබ ගන්නා උත්සාහයට මගේ ආශිර්වාදය. කෙනෙකුට ගරු සරු ඇතිව ආමන්ත්‍රනය කිරීමට තරම් මානසිකත්වය නැති අය කරන විවේචන වලට පිලිතුරු නොදෙනවානම් වඩාත් හොඳයැයි මගේ හැගීම‍යි.

    ReplyDelete
  15. ඉතාම අවදානයෙන් සිටිමි.. හැකි තාක් ගවේෂණය කරමි. සත්‍ය හෙළි කර ගැනීමට හැකි වේවා


    ReplyDelete
  16. බොහෝ අය පිළිතුරු දී තිබෙන්නේ පාසැලේ ලබා ගත් දැනුමෙන්,මෙහි ඇති විස්තර වැරදි නම්,ඒවා පිළිගන්න එපා.සොයා බලන්න මොකද තිපිටකය ලියා තිබෙන්නේ හෙළ අක්ෂර වලින්,මම වත් තිපිටකය සවිස්ටරාත්මකව කියවා නැහැ.සිදුහත් කුමරා ඉන්දියාවේ ඉපදුනා කියලා කොහෙවත් නෑ.තිබෙන්නේ ජන්බුද් දීපය කියා.අනික ඉන්දියාවේම ඉපදුනා කියලා පිලිගමුකෝ,එතකොට ඇයි තිපිටකය හෙළ අකුරු වලින් ලියන්නේ,ඊට කලින් හෝ පසුව හින්දි හෝ වෙනත් ඉන්දීය බෂාවකින් නොලියවෙන්නේ,බුද්ද ගෝෂ හාමුදුරුවෝ පාලියට හැරවීමෙන් පසුවයි සංස්කුත බාසාවෙන් ලියවෙන්නේ.තිපිටකයේ සදහන් ඉස්ථාන නාම ජනතාවගේ ගෝත්‍ර නාම පුද්ගල නාම සියල්ල ඉන්දියාවෙන් අතුරු දහම් වන්නේ ඇයි?ඒ පුද්ගල නාම ලංකාවේ විතරක් ඉතුරු වෙලා,වෙනත් කිසිම බෞද්ද රටක ඉතුරු නොවී.කිසිවෙක් මේවා සත්‍ය ලෙස පිලි නොගන්න බුද්දීමත්ව සිතා බලන්න.

    ReplyDelete
    Replies
    1. ඔබතුමා කොහෙන්ද හෙළ අකුරෙන් ලියපු ත්‍රිපිටකයක් කියවා තිබෙන්නේ? එකල බුදුදහම ගෙන ආ, පැතිරුණ සහ වර්ණනා ආදියත් යම් බුදුදහමේ කොටසුත් එකතු කොට තනපු බෝධි වංශය වගේ ග්‍රන්ථ සහ අටුවා තමයි තිබුනේ. එය පාලියට (මගධ- ප්‍රාකෘති), සිංහලට හැරවුනා. මාගධී භාෂාවට අනුව තමයි ඔය කියන අය ජන් බුද් දීපයක් ගැන කියන්නේ ජම්බුද්වීප යන්න නොසලකාහැර. එහිත් වැරදි තැන් තිබෙනවා. ත්‍රිපිටකයේ දේවල් මාගධී භාෂාවට හැරවුනා කියන තැනුත් තිබෙනවා පසුව. හින්දි කියල භාෂාව නම් වුනේ කොයි කාලේද? දේවනගීරි සහ ඒ ආශ්‍රිත දේවල් තමයි පාලියට හැරෙන්නේ. ඒ සම්බන්ධ ලියවිලි ගණනාවක් පරිශීලනය කොට තමයි මේ පහත පිටු දෙක තනලා තියෙන්නේ (රෙෆරන්සස් බලන්න)
      https://en.wikipedia.org/wiki/Devanagari
      https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Pali&redirect=no

      අනෙත් කරුණ එකල ඉන්දියාව කියල එකක් තිබුනෙත් නෑ. ලොල්. එයට හින්දු කියා සෘජුවම ව්‍යවහාර ව්‍යවහාර උනෙත් පසුව. මෝගුල් වරුන් ගේ ආක්‍රමණ සහ යටත්වීම් වලදී. එයට එල්ලවුණ ආක්‍රමණ, පාලන තන්ත්‍ර වෙනස් වීම්, ගෝත්‍ර ලෙස තිබූ ජනපද විනාශවීම් කොතෙකුත් තිබුනා. ලංකාවේ දේවල් ආරක්ෂා වුනේ ම රට දූපතක් වීම නිසා සහ ජනගහනය අඩු නිසා. එතැනදී වෙනස් වීම් වන්නේ කලාතුරකින්. ඒ නාම නැති වී නෑ. නමුත් සිටි තැන වලින් දුරස් වී තිබෙනවා. අග්නිදිග ආසියාවට යනකම් ම. ඒ සම්බන්ධයෙන් ඉන්දීය ඉතිහාසය හදාරන්න ඕන, ග්‍රන්ථ වල තිබෙනවා ඒ වෙනස් වීම් සිදු වූ ආකාරය. This is a simple explanatiopn of the origin of the name: http://satyameva-jayate.org/2006/05/27/hindu-india-and-bharat-word-origins/

      Delete
  17. This comment has been removed by the author.

    ReplyDelete
  18. හිරාන් මල්ලි, ලංකාවෙ ලුම්බිණිය තියෙන තැන video පටියක් තියෙනවද කරුණාකරල අපිට බලන්න ...අපි දුර බැහැර ඉන්න අය...

    ReplyDelete
  19. මා කියනවා බුදුකෙනෙක් මේ ලෝකේ කොහෙවත් ඉපදුනේ නෑ කියල. ඉපදුනා කියල කියනවනම් ඔප්පු කරන්න.

    ReplyDelete
  20. https://www.facebook.com/sirilankaa/videos/991065707617965/

    ReplyDelete
  21. ගෞතම බුදුන් ඉපදුණේ ලංකාවේ මිස වෙනත් රටක නොවේ යන්නට පිළිතුරු

    බුදුවරයෙක් බලනු ලබන පස්මහ බැලුම් ලෙසින් දක්වන කරුණු අතරත ගැනෙන දීපය යන්නෙන් අදාල කාලය තුළ වඩාත්ම දැඩි ලෙස ආගමික නැබුරු තාවය ඇති රටද දේශය ලෙසින් එම තත්වය දැඩි මතදාරින්ගෙන් නිදහස් ඌ නමුත් ආගමික නැබුරුවෙන් හෙවත් දැඩි ඌ සත්‍ය ගවේෂණයෙන් නොමිදුන ප්‍රදේශයක් ද තෝරා ගැනීම ගැනේ. එය බුදු රදුන්ගේ ධර්මය ඉතාමත්ම ඉක්මනින් එම ප්‍රදේශය තුළ (මධ්‍ය දේශයේ) ජනප්‍රිය වීමෙන්ම මනාව සිදුකර ඇතිබව වටහා ගැනීමට අපහසු නොවේ . තවද දීප මහද්වීප අර්දද්විප වැනි ව්‍යවහාරයන් වන බැවින් නුතන අර්ථකතනයන් වැඩි සැලකිල්ලක් ඒ පිළිබඳ දැක්විය යුත්තේ නොවේ .

    අශෝක මහා අධිරාජ්‍යයා තමන්ට තිබූ ධර්මාවබෝදයෙන් සිය රාජ්‍ය පාලන කාර්යෙහි ලා භාවිතයට ගත හැකි කරුණු පමණක් සිය සෙල්ලිපි මගින් දක්වා ඇත . එසේ ඌ පමණින් හෙතෙම දහම් දැනුමෙන් හීන ඌ අයෙක් සේ සලකන්නේනම් ඒද අනුවන කමකි. අශෝක අධි රාජ්‍යා පිළිබඳ තොරතු අල්පයක් http://web.facebook.com/groups/sadahamminipahana/doc/249426475096017/ මෙතනින් දත හැක . එහි අශෝක නම් ඒ මහා අධිරාජයා කෙරෙහි ඌ බුදු සමයේ අභාසය මානව දක්වා ඇත්තෙමි.

    තපස්සු හා භල්ලුක යන දෙදෙනා රටෙන් රටට ගොස් වෙළදාම් කලාහු වෙති. එබැවින් ඔවුන් ලංකාවේ සිට දඹදිවට ඉංදියාවට ගිය විටෙක අහඹුවක් සේ මෙම වාසනාව උදාවන්නට ඇත. ඔවුහු රහත් ඌ බවට හෝ ඉන්දියාවෙහි නැවතුන බවට සාධක ප්‍රාථමික මුලශ්‍රයන්හි දක්නට නොමැත . සමන්තකුට වර්ණනාව ග්‍රන්ථ නාමයෙම්ම එය හුදු වර්ණනා ග්‍රන්ථයක් ම භව මොනවට පැහැදිලිවේ. එවැන්නක ඇති කරුණු සියල්ලක්ම මෙම බුදුන් ලක්දිව ඉපදුනායයි ශ්‍රද්ධාව අධිකව පවසන ලිපිකරු ම එයට පහලින් පවසන පරිදි වැඩි සැලකිය යුත්තක් නොවේ. තපස්සු හා භල්ලුක වෙළඳ දෙබෑයන් ලංකාවෙහි වැසියන් ඌ බැවින් නැවත ලංකාවට පැමිණ සිය ගමෙහි එයට ථුපයක් කරවන්නට ඇත . ඒ තමන් සිටින තැනම සිට වඳින්න ය . බුදුන් දවස ද නාවික වෙළදාම දියුණුව පැවති බවට අනන්තවත් සාදක පෙළ හා ජාතක කතා තුළින් දැකිය හැකිය. එබැවින් එම දෙදෙනා ඉන්දියාවෙහි වෙළදාමෙහි ගොස් මෙහි පැමිණ වෙහෙරක් තැනවූ බව නිගමනය කළ හැකිය.

    උක්ත ලිපිකරු පවසන පරිදි බුදුරදුන් සති හතක් බෝමැඩ වැඩහුන් බවට සඳහනක් මුලික ග්‍රන්ථයන්හි හමු නොවේ. විනය මහවග්ගයට අනුව එය සති හතරක් පමණි. අරියපරියේෂණ සුත්‍රයට අනුව කැමති තාක් බෝ මැඩ වැඩ සිට ඇත . එහි කාලයක් දක්වා නැත . මෙය පිළිගන්නේ වේනම් පෙළෙහි සාවද්‍ය කරුණු ඇතැයි පිළිගන්නට සිදුවේ . එනිසාවෙන් එය සාහිත්‍ය මුලාශ්‍ර ගත ඉගැන්වීමක් පමණක් වන බැවින් එය පිළිගැනීම උගහටය . එය එසේ ඌ විට බෝමැඩ සිට බරණැසට ඇති දුර ගැටළුවක් නොවේ . එවිට තවත් සති තුනක්ම ඉතිරිව ඇති බැවිනි.

    බුදුරදුන් වැඩ සිටි මධ්‍ය දේශය කඳු වළල්ලකින් වටවී ඇත. මොහුගේ මතවාදයට අනුව ම ගිරිවලින් වටවූ දිවයින දඹදිව වන්නට ඇත.

    කුසතන වැඩිම හෝ පුරාණ චාරිත්‍රයක් පදනම්ව මෙසේ සැක පහල කීරීම තර්කයට නොගැලපේ. ඉන් ලේඛකයා කෙසේ හෝ සිය මතය තහවුරු කරන්නට දරණ මහත් පරිශ්‍රමයට නිදසුන් ඔහු විසින් ම සැපයීමක් බඳුය.

    මහාවංශය කතුවරයා උත්සහ දරණ ලද්දේ දකින්නාට සංවේගය ඇති කරවන්නට උත්සහ කිරීමට බව සම පරිචයක් අවසනම දක්වන හුදී ජනයාගේ පහන්සංවේගය ඇතිකරලන්නට කළ අසවල් පරිචය නිමවිය යන්නෙන් එය මැනවින් පැහැදිලි වේ. අනෙක එම ග්‍රන්ථකරණයට පාදක වූ පසුබිම විමසන විට එදවස ථෙරවාද බුදු සමයට හානි දායක වූ අතර රට ද විදේස ආරමනිකයන් සතු වූ බැවින් සිය ඥාති පුතනුවන් කෙරෙහි ජාත්‍යාලය හා ථෙරවාද බුදු සමයට අනුග්‍රහ දැක්වීමෙහි ආනිසංස පහදන්නට මෙම අතීත ජනප්‍රවාද පෙළගස්වා ඇත. අනෙක් කරුණ වන්නේ දුටුගැමුණු රාජ වර්ණනයට මෙහි පරිචය 11 ක් ම වෙන්කර තිබිමයි. එය ග්‍රන්ථයෙන් හරි අඩකට ආසන්නය . ජාතිය ගොඩනගන්නට එයටද වඩා මෙහෙයක් කළ අද ද ජනයා දේවත්වයෙන් සලකන මහසෙන් වෙනි ශ්‍රේෂ්ට චරිත ද ලංකාවෙහි ශ්‍රේෂ්ට පාලකයකු වූ පණ්ඩුකාභය රජ සිරිත ද වැඩි වර්ණනයක් නොකිරීමෙන් ම එය පැහැදිලි වේ. එනම් ථෙරවාද බුදු සමයෙහි මහා ගොඩනැගීම කළ එම මහා පාලකයා හුවා දක්වන්නට මහානාම හිමියන් දරා ඇති දැඩි උත්සහයයි. ප්‍රදාන වීර චරිතයක් හුවා දැක්වීම මහා කාව්‍ය ලක්ෂනයක් වන අතර ඇතැමුන් මහාවංශය වීර කාව්‍යක් සේ හඳුන්වන්නේද මෙම අතිසයෝක්තිවලින් ගහන දුටුගැමුණු රාජ වර්ණනය නිසාවෙනි. තවද දුටුගැමුණු රජු විසින් කළ කිසිම ගොඩනැගිල්ලක කාබන් පරික්ෂනයකින් එය බුදුන් දවස තරමට ම පරණ වන බවට සාදක හමු වී නැත. දුටුගැමුණු නියත විවරණ කතාව ද පෙළෙහි දක්නට නොවන්නකි. එබැවින් පිලිගන්නට අපහසුය. ලිපිකරු සිය වාසියට පමණක් මහාවංශය සාධක කර ගනී . මහාවංශයේ ම එන මහින්දාගමනය වැනි පුවත් ද කාල වකවානු ද තම මතය හා නොගැලපෙන තන්හි බැහැර කරයි. කන්න ඕනෑ විට කබර ගොයත් තලගොයා කර ගනී යන ගැමි වහර ඉන් ඔහු මා මනසට නගයි. අනෙක එක නමින් කාල දෙකකදී දෙදෙනෙක් සිටිය හැකිය. ගෞතම, චිත්ත වැනි නාම මෙහි බුදුරදුන් ලක්දිව වැඩ සිටියායි කියන්නට උපයුගිකර ගැනුම විහිළුවකි

    ReplyDelete
  22. https://web.facebook.com/photo.php?fbid=10200137336020876&set=a.1019058081449.2003073.1375054034&type=3&theater

    ReplyDelete
  23. ඉන්දියාව භාරතය හින්දුස්ථානයේ බුදුන් නූපන් බව මේ මාරාවේශවූවන් පවසයි...එසේම ලංකාවේද මොවුන් දක්වන සාධක බොරු බව ඔප්පුවූ පසු කතෝලික ක්‍රිස්තියානි මූලධර්ම වාදීන්ට ලංකාවෙන් බුදුදහම අතුගාදැමීමට පිටුවහලක් වෙනු ඇත...

    ReplyDelete
  24. මෙහි සදහන් කරුණු නිවැරදියි .2006 වර්ෂයේ ඉන්දියාවේ ඔය කියන ස්ථාන බැලීමට ගියෙමි .රජ ගහ නුවර සිට දෙව්දහ නුවරට ඇති දුර බස් රථයකින් ගිය අපටත් සෑහෙන දුරකි.ළමයෙක් හම්බවිමට සිටන මව් තුමියක් මෙතරම් දුර බැහැරක රජ කෙනෙක් යැව්ව යයි කිසිසේත් පිළිගත නොහැක.
    ශාක්‍ය වංශිකයන් සමූල ගාතනය කරන්නට පැමිණි විඩුඩබ කුමාරයාගේ කරත්ත එරී ගිය ස්ථානයට ගිය විට එය කෘතිමව සාදන ලද්දක් බව කුඩා ළමයෙකුට වුවද වැටහේ.එතන වැඩ වාසය කරනලද ශිලාන්කික ස්වාන්මින්වහන්සේ නමක් පැවසුවේ මේ වගේ දේවල් විමර්ශනශීලීව පරික්ෂා කරන ලෙසයි.කනින්හම් නමැති සුදු ජාතිකයෙක් පැවසු පදනම් විරහිත ඉතිහාසයක් මත ගොඩ නැගුනු කතා රාශියක් අපි විශ්වාස කරන බව පෙනී යයි.
    මේ වැනි කාරණා අනික් ස්ථාන වලිනුත් පෙනී ගිය බැවින් ලංකාවට ආ විගස මේ ගැන පොත් පත් පරිශීලනය කළෙමි.
    දඹදිව යනු ජන්ම බුද්ධ දීපයයි .සිදුහත් බෝසතාණෝ ඉපදීමට පෙර පස් මහා බැලුම් බැලු බවට සදහන් වේ.ඒ අතුරින් දීපය, දේශය යන දෙකක් ගැන සදහන් වේ .දීපය යන වචනයේ තේරුම දිවයින නැතිනම් දූපත වේ .ඉන්දියාව අර්දදීපයක් බව අපි කවුරුත් 6 වසරේ පටන් දැන සිටි දෙයකි.
    දීපය යන දෙය ප්‍රධාන තැන් දෙකක සදහන් වේ.මේ එක කාරණයකි .
    ලංකාවට බුදුන් තුන්වරක් වැඩි බව සදහන් වේ .නමුත් බොහෝ දෙනා දන්නා ඉතිහාසය අනුව බුදුදහම ප්‍රචලිත වී නැත.නමුත් මිහිඳු රහතන්වහන්සේ වැඩියට පසු බුදු දහම ප්‍රචලිත වී ඇත .
    ධර්මය දේශනා කරනලද උතුමන් 3 වරක් වැඩම කලත් එසේ දහම ප්‍රචාරය නොවීම විහිළුවකි .
    ලංකාපුර ඉස්සර අනුරාධපුරයට බාවිතා උන නාමය වේ .එය විජයගේ අනුරාද සෙනවියාගේ නමයි .මේ දේ පටලවාගෙන මෙසේ සදහන් කරන බව පෙනේ.
    මහාවංශයේ මිහිදු හිමියන් දේශනා කරනලද සුත්‍ර පිලිවෙලින් සදහන් වෙයි .එම සුත්‍ර දේශනා ධර්මය නොදන්නා පිරිසිකට දේශනා කරනලද සුත්‍ර දේශනා වශයෙන් සැලකීමට නොහැක .
    දඹුල්ලේ හිරිවඩුන්න ප්‍රදේශයේ බෝධීන් වහන්සේ ,කාශ්‍යප ගම ,මුචලින්ද නාග ගෝත්‍රිකයාගේ අණින් නිර්මිත වැස්සෙන් බේරීමට සාදා දුන් කුටියේ නටබුන් තාමත් පවතී .
    මෙවැනි කාරණා රාශියක් තිබුනත් මේවා පිළිගැනීමට බොහෝ දෙනා මැලි වන්නේ කුඩා කල සිට වැරදි දේවල් හිසේ තබාගෙන සිටින බැවිනි .
    අවසාන වශයෙන් කිව යුත්තේ ධර්ම මාර්ගයේ යෑම මේ සියල්ලටම වඩා වැදගත් බවය .

    ReplyDelete
  25. බදන් උපන්නේ මෙසිරිලක බව මා පිලිගනිමි. මෙි සමිබන්ධයෛන් මා ලිපි මාලාවක් ලිවීමට සිටින බැවින් මෙහි යමි යමි කරැණු උපටා ගත්තාට කමි නැතිද

    ReplyDelete