Sunday, June 24, 2012

ආරාම පූජා

දැන් පවතින තත්වය අනුව යමෙකු බුදුන්වහන්සේ ඉන්දියාවේ යැයි කිව හොත් එය මාස ගනන් නිමාඩු දමා සිනාසීමට කරුනකි. කෙසේ හෝ වේවා දැන් කියන්න යන්නේ තවත් එවැනිම කතාවකි. ඉන්දියාව යනු ලංකාව මෙන් 64 ගුණයක් පමන විශාල රටක් යැයි මා කුඩා කාලයේ ඉගෙන ගෙන තිබේ. කෙසේ නමුත් අපි විහිලුවට හෝ බුදුන්වහන්සේ ඉන්දියාවේ පහල වූවා යැයි සිතමු. එසේනම් බුදුන්වහන්සේ වැඩ සිටි ආරාම,ලෙන් දහස් ගනන් ඉන්දියාවේ තිබිය යුතුය. නමුත් එය එසේද?  අශෝක  රජු පසුකාලයේ නිර්මානය කරන ලද විහාර ආරාම යැයි සම්මත නිර්මාන මිස බුදුන්වහන්සේ ජීවමාන කාලයේ නිර්මානය කල උන්වහන්සේට පූජා කල එකදු ආරාමයක් හෝ ලෙනක් ඉන්දියාවේ නොවීය. ඉන්දියාව ලංකාව මෙන් 64 ගුනයක් පමන විශාලනම් ලංකාවෙන් බුදුන්වහන්සේට පූජා කරන ලද ස්ථාන 10 පෙන්වන විට ඉන්දියාවෙන් 640වත් පෙන්විය යුතුය. එසේ පෙන්වීමට ඉදිරිපත් වෙන ඇත්තෙක් වෙත්නම් මේ අභියෝගය බාරාගනිත්වා යැයි මම ඉල්ලා සිටිමි.

කෙසේ හෝ වේවා අපි ලංකාවේ හමුවන සෙල්ලිපි දෙස අවධානය යොමු කරමු. ලංකාවේ හමුවන සෙල්ලිපිවල බුදුන්වහන්සේව හදුන්වන්නේ "ගොතම" හෙවත් ගෝතම හෙවත් ගෞතම යන නමය. මාගධී ත්‍රිපිටකයට අනුව බුදුන්වහන්සේව හැදින්වීමට යොදාගෙන ඇත්තේ "ගෝතම" යන නමය. නමුත් එය සිංහලට පරිවර්තනය කිරීමේදී සිංහල වචනයේ හුරුවට "ගෞතම" ලෙස යොදා ඇත. ත්‍රිපිටකයේ නිතර සදහන් පාඨයක් ගැන අවධානය යොමු කලහැක. මේ පාඨය බොහෝ සූත්‍ර දේශනාවල අවසානයේ සදහන්ය. මෙය අන්‍ය තීර්තකයන්/ පෘතග්ජනයන්/අන්‍ය ආගමිකයන් බුදුන්වහන්සේගේ දේශනාවට සවන් දී ඔවුන් විසින් බුදුන්වහන්සේට කරන්නාවූ ප්‍රශංසා කිරීමක්/ප්‍රීතී වාක්‍යක් ලෙස මෙය හැදින්විය හැක.

""අභික්කන්තං භෝ ගෝතම, අභික්කන්තං භෝ ගෝතම, සෙය්යථාපි භෝ ගෝතම. නික්කුජ්ජිතං වා උක්කුජ්ජෙය්ය,පටිච්ඡන්නං වා විවරෙය්ය, මූල්හස්ස වා මග්ගං ආචික්ඛෙය්ය, අන්ධකාරේ වා තේලපජ්ජෝතං ධාරේය්ය.චක්ඛුමන්තෝ රූපානි දක්ඛින්තීති. ඒවමේවං භෝතා ගෝතමේන අනේක පරියායේන ධම්මෝ පකාසි‍තෝ ඒසාහං භවන්තං ගෝතමං සරනං ගච්චාමි. ධම්මංච භික්ඛුසංඝංච . උපාසකං මං භගවං ගෝතමෝ ධාරේතු. අජ්ජතග්ගේ පානුපේතං සරනං ගතන්ති.""
 

මෙහි සිංහලට පරිවර්ථන කරන ලද ත්‍රිපිටකයේ දක්වා ඇත්තේ මෙසේය.
"භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉතා යහපත භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉතා යහපත. යම්සේ යටිකුරු කොට තබන ලද්දක් උඩුකුරු කරන්නේ හෝ වේද, වසා තබන ලද්දක් වැසුම් අරින්නේ හෝ වේද, මංමුලා වූවෙකුට මග කියන්නේ හෝ වේද, අන්ධකාරයෙහි ඇස් ඇත්තේ රූප
දකිත්වායි තෙල් පහනක් දරන්නේ හෝ වේද, එපරිද්දෙන් ම භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ විසින් නොයෙක් අකාරයෙන් ධර්මය ප්‍රකාශ කරණ ලද්දේය. ඒ මම භාග්‍යවත්වූ ගෞතමයන් වහන්සේ සරණ කොට යමි. ධර්මයද භික්ෂු සංඝයාද (සරණ කොට යමි.)

භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ අද පටන් දිවිහිම් කොට සරණ ගියාවූ උපාසකයෙකැයි මා දරණසේක්වා."

බුදුන්වහන්සේට පුද්ගලයන් "ශ්‍රමන භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ, ශ්‍රමන ගෞතමයන්,ශ්‍රමන ගෞතම තෙම" වැනි නම් වලින් හැදින්වූ බව ත්‍රිපිටකය(සිංහල පරිවර්ථනය) අධ්‍යනය කරන්නන්ට හමුවේ. එසේම මාගධී ත්‍රිපිටකයේ එම ගෞතම නම වෙනුවට "ගෝතම" ලෙස හදුන්වා තිබේ කෙසේ නමුත් බුදුන්වහන්සේට පූජා කල ලෙන්වල ඇත්තේ "ගොතම ශමන"/"ගොතම ශමණෙ" යන නාමයයි. ගොතම,ගෝතම,ගෞතම ආදී වශයෙන් නම් විකාශනය වන ආකාරය සෙල්ලිපි අක්ශර විකාශය හා සිංහල අක්ශර පිලිබද දන්නෝ දනිති.


මේ රට පුරා ඇති විසිදහසකට අධික සෙල්ලිපි අතරින් කි.පූ. 6 වන සියවසේ ලියන ලද සෙල්ලිපි කිහිපයක් පහතින් දැක්වේ.
 

1.බගවත ගොතම ශමන මොගලි පුත තෙරශ ශරි පුත තෙරශ පුශ තෙරශ පුණ තෙරශ ශදී විහරිය අගත අනගත චතුදිශ ශගශ දිනෙ පරුමක අබය පුත පරුමක එරක ,
 

බගවත් ගෝතම ශමනයන් (ගෞතම බුදුන්) මුගලන් තෙරුන් සැරියුත් තෙරුන් පුශ තෙරුන් පුණ තෙරුන් වැඩිසිටි තැන වැඩි නොවැඩි සතර දිශාවේ සංඝයාට ගෞරවනීය අබයගේ පුත් ගෞරවනීය එරක විසින් පුජ කරන ලදී.
 (ගෝනගල සෙල්ලිපිය).

2.ගොතම ශමන බඩකරික අනද තෙරශ චා පුණ තෙරශ පුශ තෙරශ අගමගශ ලෙනෙ මනපදශන නම අගත අනගත චතුදිශ ශගශ.
 

ගෞතම බුදුන්ගේ භාණ්ඩාගාරික ආනන්ද තෙරුන් සහ පුණ්ණ තෙරුන් පුශ තෙරුන් වැඩසිටි මනප දශන නම් ලෙන වැඩි නොවැඩි සතර දිසාවේ සංඝයාට පුජාකරන ලදී
( දඹුල්ල සෙල්ලිපිය)

3.පරුමක අබය පුත තිශහ නවිකන ලෙනෙ ගොතම ශමණෙ කරපිත.
ගෞරවනීය අබයගේ පුත් තිස්ස නම් නාවිකයාගේ ලෙන ගෞතම බුදුන් උදෙසා කරවන ලදී

(හදපාන්විල්ලුව සෙල්ලිපිය)

4. බමන මිශ කුට ගොතම ශමණෙ අගත අනගත චතුදිශ ශගශ
මිස්ස බමුණාගේ කුටය ගෞතම බුදුන්ට වැඩි නොවැඩි සංඝයාට පුජා කරන ලදී.

 (දෙකුන්දරවැව ලෙන් සෙල්ලිපිය.)

5. පරුමක ශුමන කුට ගොතම ශමණෙ අගත අනගත චතුදිශ ශගශ.
ගෞරවනීය සුමන විසින් කූටය(සමනල කන්ද) ගෞතම බුදුන්ට වැඩි නොවැඩි සංඝයාට පුජා කරන ලදී. (සුමන යනු දෙවි කෙනකු නොව දේව ගොතික මිනිසෙකි.)

 (බෑනසමනල සෙල්ලිපිය)

6. ගපති පුත තිශහ දෝ බතිකින ලෙනෙ ගොතම නම ශමණෙ පිතට පිත.
ගෘහපති තිස්සගේ පුත්, දෙසොහොයුරන්ගේ ලෙන ගෞතම බුදුන් උදෙසා කරවන ලදී

 (කලිමඩ සෙල්ලිපිය)

7.ගපති තොපශ ලෙනෙ ගොතම ශමණෙ පිතට පිත.
ගෘහපති තොපශගේ ලෙන ගෞතම බුදුන් උදෙසා කරවන ලදී

8.බඩකරික අනද තෙරශ ලෙනෙ ශගශ.
භාණ්ඩාගාරික ආනන්ද තෙරුන්ගේ ලෙන සඟසතු කිරීම.

 (බහ්මනගම සෙල්ලිපිය)

9.උතපලා ශමනිය ලෙනෙ ශගශ.
උත්පලා තෙරණිය ලෙන සඟසතු කිරීම.

 (මුල්ලුකුලුමයිල සෙල්ලිපිය)



10පචනි –රඣ – නගයහ – ඣය – බමණ-කෙඣර – ඣිතය – උපශික – දතය- ලෙණෙ....
නූතන බඹරගලදී සක්කපඤ්හ සූත්‍රය දේශනා කළ ඉන්ද්‍රසාල ලෙනේ සෙල්ලිපියේ කොටසකි. මේ ගැන දීර්ඝ විස්තර පෙර කර ඇති නිසා කෙටියෙන්දක්වමි.


බුදුන්වහන්සේ යම් පූජාවක් කිරීමේදී මහා සංඝයාවහන්සේලාට පොදුවේ පූජා කරන ලෙස උපදෙස් දී තිබුනු බව සැවොම දන්නා කරුනකි. ඒ බව සනාථ කරමින් බුදුන්වහන්සේට පූජා කරන ලද ලෙන් බුදුන්වහන්සේ ප්‍රමුඛ වැඩියා හෝ නොවැඩියා හෝ සතර දිශාවේ මහා සංඝයා වහන්සේලා පූජා කල බව ඒ රජ දරුවන් සදහන් කර ඇත.
 

"තේන හි ත්වං ගහපති තේ සට්ඨි විහාරේ ආගතානාගස්ස චතුද්දිස්ස සංඝස්ස පතිට්ඨාපේහී ති"
ගෘහපතියනි, එසේ වී නම් තෙපි සැම වෙහෙර පැමිණි නොපැමිණි සිව්දිගැසි සගනට පිහිටවවු යැයි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාල සේක.
(චූල්ලවග්ග පාලිය)

මෙසේ වූ ත්‍රිපිටකේ දැක්වෙන අන්දමේ ලෙන් පූජාවන්ට හිමිකම් කියන පලමු හා එකම රට වනුයේද මේ හෙලදිව පමණි.


බුදුන්වහන්සේට පමනක් නොව බුදුන්වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලාටද පූජා කරන ලද ලෙන්ද, උන්වහන්සේලා වැඩ සිටි ලෙන්ද, සෙල්ලිපි සහිතව හමුවී ඇත. ඒ අතර ආනනද තෙරනුවන්, අගසව්දෙනමයන් වහන්සේලා, උත්පලා තෙරනිය, අනුරුද්ද තෙරුන්ට,යශෝදරා තෙරනියට වැනි උත්තමයන්ට පූජා කරන ලෙන්ද වෙයි. මෙහි ආනන්ද තෙරුන්ට හා උත්පලා තෙරනියට පූජා කල සෙල්ලිපි දැක්වේ.


බුදුන්වහන්සේ වැඩ සිටියේ ගල් ලෙන් තුල පමනක් නොව රජදරුවන් විසින් ඉදිකල ආරාමද වෙයි. ඒ අතර ජේත්වනාරාමය, වේලුවනාරාමය, මිගාරමාතුප්‍රාසදය ප්‍රමුඛ වෙයි. ඒවායේ නටබුන්ද සොයාගෙන ඇති බව දැනටමත් දන්නවා යැයි සිතමි.

බුදුන්වහන්සේ පමනක් නොව එදා රජ දරුවන්ගේ මාලිගාවලින් ඇතැම් ඒවාද(අමි‍තෝදන රජු වැනි) යශෝදරා රහත් තෙරනිය වැඩ සිටි ආරාම(මෙහෙනි ආරාම කන්ද) පවා සොයාගෙන අවසන්ය.


 සිදුහත් කුමාරයා කේශධාතු කැපූ තැන සිට බුදුන්වහනසේගේ දියඅදනයේ සිට බුදුන්වහන්සේගේ ශ්‍රී පතුලේ නිය පොත්ත(නකා ධාතුව)දක්වා  සියලුම සාක්සි සාධක ලංකාවේ ඇත. සාධක දහස් ගනනකි.

එහෙත් ඉන්දියාවේ ඇත්තේ මොනවාද? බුදුන්වහන්සේ ජීවමාන කාලයේ වැඩසිටි එකම ආරාමයක් හෝ එකම පූජාකල ස්ථානයක අකුරු දෙකක ලිපියක්වත් සොයාගෙන නැත. ඔක්කොම ඇත්තේ අශෝකගේ ගඩොල් පමනි. කෙසේ නමුත් මේවා ඉතා ලස්සනට විස්තර කර දී අපේ ඇන්ටිලාව රවට්ටන්න ඉන්දියාන් පටෝන කඩකාරයෝ බොහෝ දක්ශය.

නාගදත්ත තෙරුන්ගේ ලෙන

මහාකාශ්‍යප තෙරුන් වැඩ සිටි පිප්පලී ගුහාව.
පාටලීපුතරය හෙවත් පාටලීගමෙන් කොටසක් සංඝයාට විසීමට දුන් බව කියැවෙන ලිපියක්
වජ්ජි දේශයේ පිහිටි තොටගමුවේ තිස්සගේ පුත් තිස්ස පූජා කල ලෙන
ආනන්ද තෙරුන්ට පූජා කරන ලද ලෙන
මේ දක්වා ඇත්තේ තවත් සෙල්ලිපි කීපයකි. ඇතමුන් මේ ආරාම හා ලෙන් බුදුන්වහන්සේ ඉන්දියාවේ සිට ලංකාවට වැඩම කල අවස්ථාවේ පූජා කල ලෙන් ලෙස හැදින්විය හැක. එසේ උවහොත් එය තවත් හාස්‍යජනක කථාවකි. මක්නිසාදයත් බුදුන්වහන්සේ හා උන්වහන්සේගේ සිව්වනක් පිරිසගේම නම් සහිත සෙල්ලිපි ලංකාවේ ඇත. එසේනම් බුදුන්වහන්සේ වැඩම කරන විට මුලු සිව්වනක් පිරිසම ‍රැගෙන විත් තිබේ. මේවානම් පුස් තර්කය.අනිත් කරුනනම් ඇතමුන් පවසන්නේ මිහිදු හිමි ලංකාවට අකුරු අරන් වැඩියා කියාය. එනම් ලංකාවට අකුරු එන්නේ මහින්දාගමනයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙසටය. එතෙක් ලක්දිව අකුරු ලියා නැතැයි මේ ඔරිසාවේ ඇත්තෝ පවසයි. එසේනම් මේ ලෙන් නිර්මානය කිරීමට බුදුන්වහන්සේ සමග ඉන්දියාවෙන් අකුරු දන්නා ඇත්තන්ද මෙහි එන්න ඇති. මේවා මාස ගනන් සිනා සීමට දේ යැයි මුලින් පැවසුවේ එනිසාය.

බුදුන්වහන්සේට හා උන්වහන්සේගේ සාසනයේ වැඩ සිටි භික්ශූන්වහන්සේලා උදෙසා පූජාකරන ලද ලෙන් විහාර හා සෙල්ලිපි සාක්සි ඉතා විශාල ප්‍රමානයකි. (ආඩියාගල, සිතුල්පව්ව, රිටිගල, දබුල්ල, අම්පාරේ,බුත්තල වැනි ස්ථාන ඒ අතර වෙයි) මේ දක්වා ඇත්තේ ඉතාම ස්වල්පයකි. අනිත් සෙල්ලිපි ඉදිරියේදී පල කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙමි.තවමත් සොයානොගත්(නොකියවූ) සෙල්ලිපිද විශාල ප්‍රමානයකි

නමුත් ප්‍රශ්නය එය නොවේ. බුදුන්වහන්සේ පහල වූයේ ඉන්දියාවෙනම් රහතන්වහන්සේලා දස දහසක් වැඩ සිටියේ ඉන්දියාවේය. නමුත් අද ඉන්දියාවේ බුදුන්වහන්සේ ජීවමානව වැඩ සිටි එකම ආරාමයක්,එකම ලෙනක්, හෝ ඒ පිලිබදව විස්තර සදහන් අකුරු දෙකක වචනයක්වත් ඉන්දියාවේ නැත.එසේ සෙවූ පුද්ගලයෝද ඇති නිසා. එය සැකයකින් තොරව කිව හැක.එසේ නම් මේ ඉන්දියන් පටෝන කඩකාරයෝ විහිලු කරන්නේ කාටද?

කෙසේ නමුත් අභියෝගයක් කිරීමට කැමති. ලංකාව ඉන්දියාව වගේ 64 ගුනයක් විශාලනම් ලංකාවෙන් සෙල්ලිපි 10 ඉදිරිපත් කරන විට ඉන්දියාවෙන් සාධක 640 තිබිය යුතුය. අපිට එච්චර අවශ්‍ය නැත අඩුම තරමේ ඉන්දියාවෙන් බුදුන්වහන්සේට හෝ උන්වහන්සේ ජීවමාන කාලයේ වැඩ සිටි රහත් හෝ වෙනත් භික්ශූන්වහන්සේ නමකට පිදූ ආරාමයක්/ලෙනක් යැයි ඔප්පු කල හැකි එක වචන දෙකක් ලියූ ලේඛන 10 පෙන්වන්න. (අශෝකගේ පසු කාලීන ඒවා නොවේ) බුදුන්වහන්සේ ලංකාවේ පහල වූ බව කියූ විට නාලාගිරි රංගනය පටන්ගන්නා ඇත්තන් මේ සදහා යොමු වෙනවානම් වටී.

පොත් ලිවීමේදී පසු කාලිනව කෙනෙකුට කැමති දේ ඇතුලත් කල හැකි වුවත් ගලේ කෙටූ අකුරු  මහානාමට හෝ ෆාහියන්ට හෝ සුද්ධන්ට හෝ විජයගේ සනුහරේට හෝ කඩකාරයන්ට වෙනස් කල නොහැකි නිසා මේවා ඉතුරුව ඇත. වෙනස් කල නොහැකි නිසා ඇතැම් සෙල්ලිපි විනාශ කල ඇති බවද පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව කියා සිටී. ඒ විනාශ කලවුන්ට අද නියමිත දඩුවම් ස්බාදහම විසින් දී ඇත. කෙසේ හෝ තවමත් බුදුන්වහන්සේ හා සම්බන්ධ සෙල්ලිපි දහස් ගනන් මේ හෙලදිව ඉතුරුව පවතින බව කිව යුත්තේ සතුටිනි.
  
(සෙල්ලිපි පිලිබදව විස්තර දුන් S,Kumari  සොයුරියට තුති)

8 comments:

  1. ප්‍රශ්නයක්..
    එතකොට ජේතවනාරාමය බුද්ධගයාව වගේ ඒවයේ ඉන්දියාවේ නටඹුන් තියෙනවනේ..
    මේ ගැන අදහසක් දක්වන්න හැකිනම් ස්තූති වන්ත වෙමි..

    ReplyDelete
    Replies
    1. ඔව් තියෙනවා. ඒ තියෙන්නේ අශෝක රජු පසුකාලීනව හදපු ඒවා. ඒවා කාබන් පරීක්ශන මගින් කාල නිර්නය කරලා ඔප්පු කරලා තියෙනවා එ නිර්මාන බුදුන්වහන්සේ ජීවමාන කාලයේ ඒවා නොව පසු කාලීනව අශෝක රජු හැදූ බව. අනික ඒ නිර්මාන හදලා තියෙන්නේ හින්දු හා ග්‍රීක ආභාශ යටතේ ගඩොල් වලින්. අශෝක රජතුමා ලංකාවට එවන නියෝජිතයන් හරහා ලංකාවේ විශේශ ස්ථාන දැන ගෙන තමා ඒ ස්ථාන ඉන්දියාවේ නිර්මානය කරන්නේ.

      Delete
    2. ඒ නටබුන් එකක්වත් බුදුන්ගේ කාලයේ ඒවා නොවේ. මොහෙන්දොජරෝහරප්පා (අද පකිස්ථානයට අයිති) හැරුණකොට අද ඉන්දියාවේ ඇති සියලුම සිද්ධස්ථාන කි;ව.2 හෝ ඊට පසු ඉදිකෙරුණ බවට(යි කාබන් පරීක්ෂණ වලින් හොයන තියෙන්නේ. ඉන්දියාවෙන් හමුවී ඇත්තේ ගඩොලින් තැනු සිද්ධස්ථාන. (The problem being that the earliest burnt brick buildings found in India date to the second century BC by Dr Phelp, Lumbini the untold story) අසෝක ගිරි ලිපි පමණක් බුදුන් පිරිනිවී 3 වන සියවසේ බව සනාථවී තියෙනවා. නමුත් ලුම්බිණි සෙල්ලිපිය පසු කාලයේ Alois Fuhrer සහ Khadga Shamsherඑක්ව ලියන්නක් බව සනාථ වී තියෙනවා.අසෝක රජ වෙහෙර විහාර 84000ක් කලා කියල අපේ වංශ කතා කීවත් ඒවා විද්‍යාත්මකව ඔප්පුකරන්න කිසිම සාක්ෂියක් නෑ. මහාචාර්යවරුන් සොයා ගන්නා බොහෝ දේ සාමාන්‍ය මිනිසුන් අතරට ගිහින් නෑ.

      Delete
    3. Ritigala gihin balanna... Indiyaawe thiyena jethawanaraamaya podi un mati guli karala hadana gewal wage kiyala hithei.
      Idiyaawe api gihin wadinne jayina pansal walata.

      Delete
  2. නිවැරදි කිරම කි.ව.2 නොව කි.පු 2

    ReplyDelete
  3. ඉහත 1-10 දක්වා සඳහා ඔබගේ මූලාශ්‍ර මොනවාද?
    (හැකිනම් සෙල්ලිපි වල ඡායාරූප සහිතව ඉදිරිපත් කරන්න )

    ReplyDelete
  4. මේක මුලු ඉතිහාසෙම කනපිට පෙරලීමක්...ඇත්ත උනත් බොරු උනත් අගේට ලියල තියෙනවා

    ReplyDelete
  5. Seems the writer is in a major disbelief that the Buddha he adore is from the land he hate most, and trying to gather evidence against it.

    It would be funny to explain how Mihindu thero brought Buddhism to Sri Lanka

    ReplyDelete